Prokuroria e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar ka zbardhur një nga dosjet më të rënda të abuzimeve me tendera publikë në vitet e fundit, duke vënë në shënjestër një rrjet zyrtarësh të lartë shtetërorë, biznesmenësh dhe përfaqësuesish të strukturave të rendit, të dyshuar si pjesë e një grupi të strukturuar kriminal që vepronte brenda dhe rreth Agjencisë Kombëtare të Shoqërisë së Informacionit (AKSHI).
Sipas njoftimit zyrtar të SPAK, tetë persona po hetohen për vepra të rënda penale që lidhen me manipulimin e procedurave të prokurimit publik, ushtrimin e dhunës ndaj bizneseve konkurruese dhe eliminimin me forcë të ankimimeve që mund të rrezikonin kompanitë e paracaktuara fituese të tenderave shumë milionë euro.
Mekanizmi I Dyshuar I Skemës Kriminale
Hetimet tregojnë se grupi dyshohet se ka përdorur presion, kërcënime, dhunë fizike dhe rrëmbime për të detyruar përfaqësues të kompanive pjesëmarrëse në tendera që të tërhiqeshin nga procedurat e ankimimit. Kjo skemë ka krijuar terrenin për manipulimin e renditjes së fituesve, duke i hapur rrugë kompanive të favorizuara paraprakisht nga struktura drejtuese e AKSHI-t.
SPAK evidenton se ankimimet e bizneseve të dëmtuara mund të kishin ndryshuar rezultatin final të tenderave, përfshirë procedura me vlera që shkojnë në dhjetëra miliona euro.
Rrëmbime Dhe Dhunë Për Të Mbrojtur Tenderat
Një nga episodet më të rënda të hetuara lidhet me rrëmbimin dhe dhunimin e biznesmenit Gerond Meçe, i cili, sipas dyshimeve, u detyrua të tërhiqej nga garat dhe ankimet për tenderë të AKSHI-t. Hetimet tregojnë se ky akt dyshohet të jetë kryer nga Ergys Agasi, në bashkëpunim me Ermal Beqirin dhe anëtarë të Policisë së Shtetit.
Në vijimësi të kësaj skeme, vetëm pak ditë pas tërheqjes së një ankese për një tender me vlerë 7.7 milionë euro pranë Thesarit, u regjistrua edhe rrëmbimi i ish-zëvendësdrejtorit të AKSHI-t, Daniel Shima, një ngjarje që fillimisht u tentua të paraqitej si incident i zakonshëm, por që më pas u dyshua se ishte manipuluar për të fshehur përmasat reale të krimit.
Operacioni Dhe Masat E Sigurisë
Gjatë një operacioni të zhvilluar në orët e para të mëngjesit, janë kryer kontrolle në banesa dhe ambiente private të personave të dyshuar për përfshirje në këtë rrjet kriminal. Gjykata e Posaçme ka miratuar një sërë masash sigurie, të ndryshme sipas rolit të secilit të dyshuar:
- Ergys Agasi, biznesmen – arrest me burg (masa ende e paekzekutuar)
- Ermal Beqiri, biznesmen – arrest me burg (masa ende e paekzekutuar)
- Mirlinda Karçanaj, drejtoreshë e AKSHI-t – arrest në shtëpi
- Hava Delibashi, zyrtare e AKSHI-t – arrest në shtëpi
- Erion Ismaili, zëvendësdrejtor i Policisë së Tiranës – pezullim nga detyra dhe ndalim për të dalë jashtë vendit
- Andis Papa – ndalim për të dalë jashtë vendit
- Gëzim Hoxha – ndalim për të dalë jashtë vendit
- Rogers Rryta – ndalim për të dalë jashtë vendit
Akuzat Penale
Dosja e SPAK përmban akuza të rënda, mes të cilave:
- Konkurrencë e paligjshme nëpërmjet dhunës
- Heqje e paligjshme e lirisë
- Shkelje e barazisë së pjesëmarrësve në tendera dhe ankande publike
- Grup i strukturuar kriminal
- Kryerje e veprave penale nga organizata kriminale
- Pastrim i produkteve të veprës penale ose veprimtarisë kriminale
SPAK thekson se këto vepra janë kryer në formën e bashkëpunimit të organizuar, me role të ndara qartë mes zyrtarëve publikë, biznesmenëve dhe elementëve të strukturave të rendit.
Hetime Që Vijojnë
Prokuroria e Posaçme bën me dije se hetimet janë ende në zhvillim dhe pritet identifikimi i personave të tjerë, si dhe dokumentimi i fakteve të reja penale që lidhen me këtë rrjet. Dosja e AKSHI-t konsiderohet një nga më komplekset, për shkak të përmasave financiare, implikimeve institucionale dhe dyshimeve për përdorimin e dhunës si instrument për kontrollin e tenderave publikë.
Zhvillimet e mëtejshme pritet të hedhin dritë mbi një sistem të tërë abuzimi që, sipas hetimeve, ka funksionuar përmes frikës, presionit dhe kapjes së proceseve kyçe të prokurimit shtetëror.