Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka përsëritur kërcënimet për ndërhyrje të drejtpërdrejtë ndaj Iranit, nëse autoritetet iraniane vijojnë shtypjen e dhunshme të protestave që kanë përfshirë vendin prej më shumë se një jave. Deklaratat e tij vijnë në një moment tensioni të lartë, ndërsa vala e re e protestave ka hyrë në ditën e nëntë dhe, sipas aktivistëve, është shtrirë në 26 provinca të Iranit.
Sipas të dhënave të raportuara nga burime opozitare, deri tani janë vrarë të paktën 19 protestues dhe një anëtar i forcave të sigurisë. Trump paralajmëroi se çdo përshkallëzim i dhunës ndaj qytetarëve do të ketë pasoja të rënda për regjimin iranian.
“Po e ndjekim nga afër situatën. Nëse fillojnë të vrasin njerëz, siç kanë bërë në të kaluarën, mendoj se do të goditen shumë rëndë nga Shtetet e Bashkuara,” deklaroi Trump para gazetarëve gjatë një udhëtimi me Air Force One.
Nga ana tjetër, autoritetet iraniane kanë dhënë sinjale të dyfishta. Kryetari i parlamentit iranian deklaroi se kërkesat legjitime të protestuesve duhet të dëgjohen dhe të shërbejnë si bazë për ndryshim, por theksoi se çdo përpjekje për shfrytëzimin e protestave nga “agjentë të huaj” apo kundërshtarë të establishmentit do të përballet me masa të ashpra.
Këto qëndrime janë në linjë me deklaratat e Udhëheqësit Suprem të Iranit, Ajatollah Ali Khamenei, i cili ka pohuar se “rebelët duhet të vendosen në vendin e tyre”, duke lënë të kuptohet se regjimi nuk do të tolerojë sfida serioze ndaj pushtetit.
Tensionet janë rritur edhe më tej pas reagimeve nga Izraeli. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmail Baqai, akuzoi Izraelin për përpjekje për të “minuar unitetin kombëtar të Iranit”, pasi kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu shprehu solidaritet me protestat dhe “luftën e popullit iranian”. Sipas Baqait, deklaratat e Netanyahut dhe të disa zyrtarëve amerikanë janë “asgjë më shumë se nxitje për dhunë”.
Protestat shpërthyen më 28 dhjetor, kur tregtarët dolën në rrugët e Teheranit për të protestuar kundër rënies së fortë të monedhës kombëtare. Riali iranian ka arritur nivele rekord të ulëta ndaj dollarit amerikan, ndërsa inflacioni ka kapur rreth 40 për qind. Situata ekonomike është përkeqësuar më tej nga sanksionet ndërkombëtare të vendosura për shkak të programit bërthamor të Iranit.
Pas tregtarëve, protestave iu bashkuan edhe studentët e universiteteve, duke bërë që lëvizja të përhapet shpejt në qytete të tjera të vendit. Ndërsa protestat vazhdojnë, paralajmërimet e Trumpit dhe reagimet e ashpra të autoriteteve iraniane kanë ngritur frikën për një përshkallëzim të mëtejshëm të krizës, me pasoja që mund të shtrihen përtej kufijve të Iranit.