Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, mbajti një fjalim të gjatë dhe tejet polemik në Forumin Ekonomik Botëror në Davos, duke e kthyer podiumin e forumit në një skenë për mesazhe të forta politike, ekonomike dhe gjeostrategjike. Në një stil karakteristik, të drejtpërdrejtë dhe shpesh konfrontues, Trump ndërthurte lavdërimin e Amerikës me kritika të ashpra ndaj aleatëve europianë, duke nënvizuar se rendi aktual global, sipas tij, ekziston falë fuqisë dhe sakrificave amerikane.
Në qendër të fjalimit ishte pretendimi se pa ndërhyrjen e SHBA-ve në Luftën e Dytë Botërore, Europa do të kishte një realitet krejt tjetër. “Pa ne, sot Europa do të fliste gjermanisht ose japonisht”, deklaroi Trump, duke theksuar rolin vendimtar të Amerikës në mposhtjen e fuqive të Boshtit dhe në ndërtimin e arkitekturës së sigurisë që, sipas tij, ka garantuar paqen dhe stabilitetin në kontinent për dekada me radhë.
Një pjesë e konsiderueshme e fjalimit iu kushtua Groenlandës. Trump e cilësoi ishullin si një element kyç të sigurisë globale dhe të mbrojtjes së hemisferës perëndimore, duke deklaruar se as Danimarka dhe as NATO nuk janë në gjendje ta mbrojnë atë pa mbështetjen amerikane. Ai rikujtoi se gjatë Luftës së Dytë Botërore, SHBA-të vendosën trupa dhe ngritën baza ushtarake në Groenlandë për të penguar depërtimin e fuqive armiqësore. “Ne e shpëtuam Groenlandën dhe më pas ia kthyem Danimarkës. Sot kërkoj vetëm një copë akulli për paqen në botë”, u shpreh ai, duke paralajmëruar se një refuzim nga aleatët nuk do të harrohet.
Në raport me aleatët europianë, Trump u shfaq dukshëm kritik. Ai i akuzoi për mungesë mirënjohjeje dhe për varësi të tepruar nga mbrojtja amerikane, duke nënvizuar se SHBA-të kanë mbajtur barrën kryesore financiare dhe ushtarake të NATO-s. Në të njëjtën linjë, ai sulmoi Kanadanë, duke deklaruar se siguria e saj ekziston vetëm falë Shteteve të Bashkuara dhe se kjo marrëdhënie nuk po vlerësohet sa duhet nga udhëheqja kanadeze.
Një tjetër kapitull i rëndësishëm i fjalimit ishte lufta në Ukrainë. Trump tha se është në komunikim të drejtpërdrejtë si me Vladimir Putinin, ashtu edhe me Volodymyr Zelenskyn, duke shprehur bindjen se të dyja palët janë të interesuara për një marrëveshje. Ai përmendi shifra të larta të viktimave ukrainase, duke e përshkruar konfliktin si një “luftë të tmerrshme” që duhet të marrë fund sa më shpejt. Sipas tij, një marrëveshje paqeje do të ishte në interes jo vetëm të Ukrainës, por edhe të NATO-s dhe të vetë Europës.
Në planin ekonomik, Trump paraqiti një tablo optimiste për Shtetet e Bashkuara. Ai deklaroi se ekonomia amerikane po lulëzon, tregjet financiare kanë shënuar rritje rekord dhe deficiti buxhetor është reduktuar ndjeshëm. Sipas tij, transformimi ekonomik që ka përjetuar Amerika gjatë administratës së tij është më i thelli i dekadave të fundit. Në kontrast, ai kritikoi ashpër Europën për politikat e saj energjetike, rritjen e çmimeve dhe dështimin për të shfrytëzuar burimet natyrore, duke theksuar se këto politika po prodhojnë humbje ekonomike.
Trump ndaloi edhe te negociatat me presidentin francez Emmanuel Macron për çmimet e barnave, duke treguar se kishte kërcënuar me tarifa të larta tregtare nëse Franca nuk do të rishikonte politikat e saj. Ky episod u përdor si shembull i qasjes së tij të ashpër, por, sipas Trump, efektive për mbrojtjen e interesave amerikane.
Në përfundim, fjalimi i Trumpit në Davos u shfaq si një përmbledhje e qartë e vizionit të tij politik: një botë e ndërtuar mbi epërsinë amerikane, ku aleatët duhet të kontribuojnë më shumë dhe të tregojnë mirënjohje për rolin e SHBA-ve. Ai deklaroi se e do Europën dhe dëshiron suksesin e saj, por vetëm nëse ajo ndjek një rrugë që, sipas tij, përputhet me modelin amerikan të rritjes ekonomike dhe fuqisë strategjike. Mes deklaratave provokuese dhe toneve kërcënuese, Trump la të kuptohet se rendi global, në vizionin e tij, duhet të riformësohet rreth interesave të Shteteve të Bashkuara, me pasoja të qarta për ata që zgjedhin ta kundërshtojnë këtë linjë.