Bashkimi Evropian dhe India kanë arritur një marrëveshje historike të tregtisë së lirë, duke krijuar një hapësirë ekonomike prej rreth 2 miliardë qytetarësh, që përfaqëson afërsisht 25% të Prodhimit të Brendshëm Bruto global. Marrëveshja është cilësuar si “nëna e të gjitha marrëveshjeve”, për shkak të përmasave dhe ndikimit të saj strategjik në ekonominë botërore.
Pas gati dy dekadash bllokimi në negociata mes Brukselit dhe Nju Delhit, dy palët vendosën të finalizojnë marrëveshjen në një moment delikat për tregtinë globale, si përgjigje ndaj politikave tarifore të Presidentit të SHBA Donald Trump dhe rritjes së eksporteve masive nga Kina.
Sipas Komisionit Evropian, i cili ka kompetencën ekskluzive për negociimin e marrëveshjeve tregtare, tregtia totale BE–Indi në mallra dhe shërbime tejkalon 180 miliardë euro në vit, duke mbështetur rreth 800 mijë vende pune në Bashkimin Evropian. Marrëveshja pritet të dyfishojë eksportet e mallrave të BE-së drejt Indisë deri në vitin 2032, përmes heqjes ose uljes graduale të tarifave doganore.
Në terma financiarë, uljet tarifore pritet t’u kursejnë kompanive evropiane rreth 4 miliardë euro në vit në detyrime doganore. Komisioni Evropian e ka cilësuar këtë si hapjen më ambicioze tregtare që India i ka ofruar ndonjëherë një partneri, duke u dhënë sektorëve industrialë dhe agro-ushqimorë të BE-së një avantazh të ndjeshëm konkurrues në tregun më të populluar në botë, me 1.45 miliardë banorë dhe një nga ekonomitë me rritjen më të shpejtë globale.
Ulje të ndjeshme tarifash për produktet agro-ushqimore
Marrëveshja parashikon heqjen ose uljen e tarifave shumë të larta, që aktualisht shkojnë mesatarisht mbi 36%, për eksportet agro-ushqimore të BE-së drejt Indisë. Kjo hap një treg të ri dhe të gjerë për fermerët dhe prodhuesit evropianë.
Tarifat për verën evropiane do të ulen nga 150% në 75% me hyrjen në fuqi të marrëveshjes dhe gradualisht në 20%. Për vajin e ullirit, tarifat do të zbresin nga 45% në 0% brenda pesë viteve. Produktet e përpunuara bujqësore si buka, ëmbëlsirat dhe biskotat do të përfitojnë ulje tarifash deri në 50%.
Sektorët e ndjeshëm bujqësorë të BE-së do të mbrohen plotësisht, pasi mishi i viçit, pula, orizi dhe sheqeri përjashtohen nga liberalizimi. Ndërkohë, të gjitha importet nga India do të duhet të respektojnë standardet strikte të sigurisë ushqimore dhe shëndetit të Bashkimit Evropian.
Paralelisht, BE dhe India po negociojnë edhe një marrëveshje të veçantë për Treguesit Gjeografikë, e cila synon mbrojtjen e produkteve tradicionale evropiane dhe luftën kundër falsifikimeve në tregun indian.
Industri, makineri dhe produkte strategjike
Marrëveshja u jep kompanive evropiane ulje tarifash të paprecedenta, të cilat India nuk i ka ofruar asnjë partneri tjetër tregtar. Tarifat për makineri dhe pajisje elektrike, aktualisht deri në 44%, do të ulen në 0% brenda 5–7 viteve. Për avionët, tarifat prej 11% do të eliminohen gradualisht, ndërsa për pajisjet mjekësore dhe kirurgjikale, tarifat prej 27.5% do të hiqen pothuajse tërësisht.
Edhe plastikat dhe produktet kimike, me vlera eksporti përkatësisht 2.2 miliardë euro dhe 3.2 miliardë euro, do të përfitojnë ulje tarifash deri në zero gjatë dekadës së ardhshme. Marrëveshja mbulon gjithashtu produkte si birra, pijet alkoolike, lëngjet e frutave, çokollata, makaronat dhe ushqimi për kafshët shtëpiake.
Shërbimet dhe pronësia intelektuale
Përtej mallrave, marrëveshja BE–Indi përfshin edhe shërbimet dhe mbrojtjen e pronësisë intelektuale, duke garantuar akses preferencial për kompanitë evropiane në sektorë kyç si shërbimet financiare dhe transporti detar. Ajo parashikon gjithashtu standarde të larta për mbrojtjen e të drejtave të autorit, markave tregtare, dizenjove, sekreteve tregtare dhe varieteteve të bimëve.
Komisioni Evropian pritet të publikojë së shpejti draft-tekstet zyrtare të marrëveshjes, të cilat do t’i nënshtrohen shqyrtimit ligjor dhe përkthimit në të gjitha gjuhët e BE-së. Pas miratimit nga Këshilli i BE-së dhe Parlamenti Evropian, marrëveshja do të hyjë në fuqi, duke shënuar një pikë kthese historike në marrëdhëniet ekonomike mes Evropës dhe Indisë.