Bashkimi Europian ka vendosur të përfshijë Korpusin e Gardës së Revolucionit Islamik të Iranit (IRGC) në listën e organizatave terroriste, pas arritjes së një konsensusi politik unanim mes ministrave të Jashtëm të vendeve anëtare. Vendimi u mor gjatë takimit të zhvilluar në Bruksel dhe përbën një hap me peshë të fortë simbolike, politike dhe diplomatike ndaj regjimit iranian.
Miratimi formal i listës së zezë pritet të ndodhë në ditët në vijim, por vendimi politik tashmë është marrë, duke hapur rrugën për masa të reja ndëshkuese ndaj strukturës më të fuqishme ushtarake dhe represive të Iranit. Me këtë klasifikim, anëtarëve të përhershëm të IRGC-së do t’u nënshtrohen ngrirje asetesh, ndalim financimi dhe ndalim udhëtimi në territorin e Bashkimit Europian, masa që për një pjesë të tyre ishin tashmë në fuqi përmes regjimeve ekzistuese të sanksioneve.
Vendimi i BE-së vjen si reagim i drejtpërdrejtë ndaj shtypjes së dhunshme të protestave në Iran dhe shkeljeve masive të të drejtave të njeriut nga autoritetet iraniane. Përfaqësuesja e Lartë e Bashkimit Europian për Politikën e Jashtme, Kaja Kallas, deklaroi se “shtypja nuk mund të mbetet pa përgjigje”, duke theksuar se çdo regjim që vret qytetarët e vet po punon për shkatërrimin e tij.
Ky zhvillim u bë i mundur pasi Franca dhe Spanja, të cilat më herët kishin shprehur rezerva, ndryshuan qëndrim, ndërsa Belgjika, që mbante një pozicion neutral, iu bashkua vendimit për miratim. Ministri i Jashtëm francez, Jean-Noël Barrot, theksoi se nuk mund të ketë pandëshkueshmëri për krimet e kryera, duke i bërë thirrje Teheranit të lirojë të burgosurit politikë, të ndalë ekzekutimet dhe të rikthejë aksesin në internet.
Barrot kërkoi gjithashtu lejimin e largimit nga Irani të dy shtetasve francezë, Cécile Kohler dhe Jacques Paris, të cilët pas më shumë se tre vitesh burgim ndodhen aktualisht nën mbikëqyrje në ambasadën franceze në Teheran.
IRGC akuzohet për organizimin e represionit brutal ndaj protestave civile, për furnizimin e Rusisë me armë, për sulme me raketa balistike ndaj Izraelit dhe për lidhje të ngushta me grupe të armatosura si Hezbollah, Hamas dhe rebelët Houthi në Jemen. Shtetet e Bashkuara, Kanadaja dhe Australia e kanë shpallur prej kohësh IRGC-në organizatë terroriste, ndërsa Gjermania dhe Holanda kanë ushtruar presion të vazhdueshëm që Bashkimi Europian të ndiqte të njëjtën linjë.
Me këtë vendim, lista terroriste e Bashkimit Europian përfshin tashmë 22 organizata, mes tyre Hamasin, krahun ushtarak të Hezbollahut dhe Partinë e Punëtorëve të Kurdistanit (PKK). Ministri i Jashtëm holandez, David van Weel, deklaroi se është thelbësore të dërgohet një mesazh i qartë se gjakderdhja dhe brutaliteti ndaj protestuesve nuk mund të tolerohen, ndërsa homologja e tij finlandeze, Elina Valtonen, e cilësoi situatën në Iran si të papërshkrueshme.
Sipas Agjencisë së Lajmeve të Aktivistëve për të Drejtat e Njeriut, mbi 6.100 persona janë vrarë që nga shpërthimi i trazirave, përfshirë 92 fëmijë, ndërsa raporte të tjera flasin për shifra edhe më të larta. Revista Time, duke cituar burime nga Ministria iraniane e Shëndetësisë, raporton se numri i viktimave mund të arrijë deri në 30 mijë persona gjatë përleshjeve në rrugë, të cilat nisën si protesta për krizën ekonomike dhe u shndërruan në një sfidë të hapur ndaj regjimit.
IRGC u krijua në vitin 1979 pas Revolucionit Islamik dhe ka për mision mbrojtjen e regjimit iranian dhe shtypjen e çdo forme kundërshtimi. Me kalimin e viteve, ai është shndërruar në një strukturë që kontrollon sektorë kyç të politikës, ekonomisë dhe shoqërisë iraniane, duke u cilësuar shpesh si një “shtet brenda shtetit”. Vlerësohet se IRGC numëron nga 125 mijë deri në 190 mijë trupa, me forca tokësore, detare dhe ajrore, nën komandën supreme të liderit Ali Khamenei.
I pyetur nëse ky vendim rrezikon kontaktet diplomatike me Iranin, Kaja Kallas deklaroi se rreziqet janë llogaritur dhe se kanalet diplomatike pritet të mbeten të hapura. Presidentja e Parlamentit Europian, Roberta Metsola, e cilësoi vendimin si të drejtë, ndërsa presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, tha se ky hap ishte i vonuar prej kohësh.
Përveç përfshirjes së IRGC-së në listën terroriste, Bashkimi Europian ka rënë dakord të vendosë sanksione ndaj 21 individëve dhe subjekteve për shkelje të të drejtave të njeriut në Iran, si dhe ndaj 10 personave të tjerë të lidhur me mbështetjen iraniane për luftën e Rusisë në Ukrainë. Vendimi vjen në një moment tensionesh të shtuara ndërkombëtare, ndërsa Teherani ka paralajmëruar se është i gatshëm të reagojë ndaj çdo sulmi të mundshëm.