Dhoma Amerikane e Tregtisë ka ngritur një alarm serioz për funksionimin e platformës e-Albania, duke paralajmëruar se problematikat e vazhdueshme në sistemet digjitale qeveritare përbëjnë një rrezik të drejtpërdrejtë për stabilitetin ekonomik, vazhdimësinë e bizneseve dhe sigurinë kombëtare.
Sipas Dhomës Amerikane të Tregtisë, fakti që këto sisteme administrojnë të dhëna tepër sensitive, ndërkohë që mungojnë auditimet e pavarura, masat e forta të sigurisë dhe përditësimi i vazhdueshëm në përputhje me standardet ndërkombëtare, krijon rreziqe serioze jo vetëm për bizneset, por edhe për funksionimin normal të shtetit.
Shqetësimi është intensifikuar pas reagimeve të vazhdueshme të anëtarëve të Dhomës lidhur me zhvillimet e fundit që lidhen me AKSHI-n. Sipas raportimeve të tyre, një pjesë e shërbimeve të e-Albania aktualisht funksionojnë në mënyrë të paqëndrueshme dhe nuk përmbushin nevojat operacionale të bizneseve dhe qytetarëve. Problemet përfshijnë ndërprerje të shërbimeve, vonesa të zgjatura, akses të kufizuar gjatë orareve të ngarkuara dhe performancë të paparashikueshme të sistemit.
Ndikimi I Drejtpërdrejtë Në Aktivitetin E Bizneseve
Ndërprerje të tilla, thekson Dhoma Amerikane e Tregtisë, kanë një ndikim të menjëhershëm negativ në aftësinë e kompanive për të përmbushur detyrimet rregullatore, për t’u shërbyer klientëve dhe për të zhvilluar operacionet e përditshme. Ky shqetësim është veçanërisht i rëndësishëm, pasi Dhoma përfaqëson një numër të konsiderueshëm kompanish që operojnë në sektorin e Teknologjisë së Informacionit dhe Komunikimit dhe në sektorë të lidhur me të.
Shumë prej këtyre kompanive janë të certifikuara ndërkombëtarisht, zbatojnë standarde të larta sigurie dhe rregullatore, dhe disa prej tyre janë të autorizuara për të ofruar shërbime edhe për institucione qeveritare amerikane. Pavarësisht kësaj eksperience dhe ekspertize, anëtarët e Dhomës raportojnë shqetësime të vazhdueshme edhe për mënyrën se si zhvillohen prokurimet publike në sektorin TIK, të cilat sipas tyre cenojnë konkurrencën e ndershme dhe përdorimin efektiv të fondeve publike.
Rreziku Për Të Dhënat Sensitive Dhe Sigurinë Kombëtare
Sipas deklaratës, këto problematika rrisin ndjeshëm rrezikun në menaxhimin dhe mbrojtjen e të dhënave shumë sensitive, përfshirë informacionin e institucioneve publike, të dhënat e bizneseve, si dhe të dhënat personale dhe pasurore të qytetarëve. Dhoma Amerikane e Tregtisë vëren se këto informacione janë kritike për funksionimin e shtetit dhe ekonomisë dhe kërkojnë standarde shumë të larta sigurie.
Në krahasim, në Shtetet e Bashkuara dhe në ekonomitë e tjera të avancuara, kompanitë që përfshihen në ndërtimin dhe mirëmbajtjen e sistemeve qeveritare dhe sistemeve sensitive i nënshtrohen proceseve strikte të verifikimit, autorizimeve të sigurisë dhe kontrolleve financiare, përfshirë edhe kufizime mbi marzhet e fitimit, me qëllim garantimin e transparencës, eficiencës dhe mbrojtjes së fondeve të taksapaguesve.
Thirrje Për Masa Të Menjëhershme Korrigjuese
Përballë kësaj situate, Dhoma Amerikane e Tregtisë i bën thirrje Qeverisë të ndërmarrë masa korrigjuese të menjëhershme për të garantuar funksionimin e pandërprerë, të qëndrueshëm dhe të besueshëm të të gjitha shërbimeve të e-Albania-s, me fokus të veçantë te shërbimet kritike për aktivitetin e biznesit dhe proceset e prokurimit.
Në zgjidhjet afatshkurtra, Dhoma propozon krijimin e një kuadri ligjor të detyrueshëm për auditime periodike dhe të pavarura të IT-së dhe sigurisë kibernetike për të gjitha platformat kritike të qeverisjes elektronike, forcimin e mekanizmave të autorizimit dhe kontrollit të aksesit, si dhe përcaktimin e standardeve minimale për disponueshmërinë dhe vazhdimësinë e shërbimeve.
Gjithashtu, kërkohet përmirësimi i procedurave të prokurimit publik në sektorin TIK, me vlerësim më të fortë mbi bazë merite, certifikimesh, përvoje dhe profili sigurie, si dhe krijimi i mekanizmave të qartë për njoftimin e bizneseve dhe qytetarëve në rast ndërprerjesh apo incidentesh.
Dhoma Amerikane e Tregtisë shpreh gatishmërinë për të bashkëpunuar me institucionet shtetërore duke ofruar ekspertizë teknike dhe praktika më të mira ndërkombëtare, me qëllim forcimin e qeverisjes, mbrojtjen e të dhënave sensitive dhe rritjen e sigurisë ekonomike dhe kombëtare.