Shqipëria po përballet me një transformim të thellë demografik, ku 7 qarqe të vendit rezultojnë me shtesë natyrore negative, duke hyrë në një spirale tkurrjeje që rrezikon balancat sociale dhe ekonomike në dekadën e ardhshme.
Të dhënat më të fundit nga (INSTAT) tregojnë se, megjithëse në nivel kombëtar shtesa natyrore për vitin 2025 mbetet në territor pozitiv, kjo ndodh vetëm falë peshës demografike të Tiranës. Në pjesën më të madhe të vendit, vdekjet kanë tejkaluar lindjet, duke konfirmuar një krizë të qartë strukturore.
Tirana Dhe Durrësi Mbajnë Në Këmbë Bilancin Kombëtar
Qarku i Tiranës vazhdon të jetë epiqendra demografike e vendit, me 3,803 lindje më shumë se vdekje gjatë vitit të kaluar. Kryeqyteti përthith popullsinë në moshë riprodhuese nga qarqet e tjera, falë mundësive më të mëdha për punësim dhe arsim.
Pas Tiranës, Durrësi paraqet një shtesë natyrore modeste prej +501 personash, ndërsa Kukësi (+213) dhe Dibra (+125) ruajnë ende një bilanc pozitiv, megjithëse me ritëm në ngadalësim.
Lezha ndodhet në kufirin kritik, me vetëm +4 persona, duke reflektuar një ekuilibër të brishtë mes lindjeve dhe vdekjeve.
Juglindja Dhe Jugu Në Tkurrje Të Pandalshme
Pamja ndryshon rrënjësisht jashtë aksit Tiranë–Durrës.
Korça shënon rekordin negativ me -742, duke reflektuar një plakje të përshpejtuar të popullsisë.
Fieri regjistron -497, ndërsa Vlora ndjek me -454.
Berati (-348), Gjirokastra (-323), Shkodra (-247) dhe Elbasani (-120) konfirmojnë trendin e rënies.
Në këto qarqe, emigrimi masiv i të rinjve ka krijuar një strukturë popullsie të dominuar nga mosha e tretë. Kjo sjell rritje të vdekshmërisë dhe ulje të lindshmërisë, ndërsa pasiguria ekonomike dhe mungesa e perspektivës pengojnë krijimin e familjeve të reja.
Pasojat Ekonomike Dhe Sociale
Nëse trendi aktual vazhdon:
- Do të mungojë krahu i punës në shumë sektorë.
- Shërbimet bazë si arsimi dhe shëndetësia do të përballen me ristrukturim të detyruar.
- Qarqet periferike do të hyjnë në cikël të përshpejtuar tkurrjeje.
- Tirana rrezikon të shndërrohet në një “qytet-shtet” brenda një vendi që zbrazet gradualisht.
Kriza demografike nuk është më një paralajmërim statistik, por një realitet strukturor që po ndryshon hartën sociale të Shqipërisë. Në mungesë të politikave afatgjata për nxitjen e lindshmërisë, kthimin e emigrantëve dhe zhvillimin rajonal, vendi rrezikon të përballet me një dekadë të humbur në aspektin demografik.