Një seancë maratonë që zgjati mbi dhjetë orë përfundoi pa një vendim përfundimtar në Gjykatën Kushtetuese , duke e lënë në fuqi pezullimin nga detyra të zëvendëskryeministres dhe ministres së Infrastrukturës dhe Energjisë, Belinda Balluku. Ndarja e votave 4 me 4 mes tetë gjyqtarëve bëri të pamundur arritjen e shumicës së kërkuar kushtetuese për të ndryshuar vendimin e mëparshëm të GJKKO.
Çështja u paraqit nga Kryeministri Edi Rama , i cili kërkoi zgjidhjen e konfliktit të kompetencave mes ekzekutivit dhe gjykatës së posaçme, si dhe interpretimin e nenit 103, pika 3 të Kushtetutës, që lidhet me imunitetin e anëtarëve të Këshillit të Ministrave.
Imuniteti Dhe Kufijtë E Tij Kushtetues
Në vlerësimin paraprak, Gjykata konstatoi njëzëri se imuniteti i ministrit rregullohet nga neni 103 i Kushtetutës, në lidhje me nenet 73, pikat 1 dhe 2. Ky regjim nuk përfshin mbrojtjen e parashikuar nga neni 242 i Kodit të Procedurës Penale, i cili ndalon pezullimin nga detyra për persona të zgjedhur sipas ligjit elektoral.
Gjykata theksoi se, në një shtet të së drejtës, edhe ministrat i nënshtrohen ligjit dhe mbajnë përgjegjësi penale kur ka shkelje. Parimet e epërsisë së Kushtetutës, zbatimit të drejtpërdrejtë të saj dhe ndarjes e balancimit të pushteteve mbeten themelore në funksionimin institucional.
Dy Qëndrime, Asnjë Vendim
Debati juridik u përqendrua në pyetjen nëse masa e pezullimit nga detyra prek funksionin kushtetues të ministrit në atë masë sa të kërkojë autorizim paraprak nga Kuvendi.
Një grup gjyqtarësh argumentoi se, ashtu si imuniteti i deputetëve synon mbrojtjen e funksionimit të Kuvendit, edhe imuniteti i ministrave ka për qëllim garantimin e funksionimit normal të pushtetit ekzekutiv. Sipas këtij këndvështrimi, pezullimi nga detyra cenon drejtpërdrejt funksionin politik dhe kërkon miratim parlamentar.
Qëndrimi tjetër u mbështet në interpretimin e ngushtë të imunitetit, duke iu referuar reformës kushtetuese të vitit 2012, e cila synoi kufizimin e privilegjeve. Sipas këtij interpretimi, Kushtetuta parashikon shprehimisht vetëm disa masa që kërkojnë autorizim të Kuvendit, dhe pezullimi nga detyra nuk është një prej tyre, edhe pse ka pasoja politike dhe institucionale.
Pasoja Politike Dhe Institucionale
Mosarritja e një vendimi krijon një precedent të fortë institucional: një Gjykatë Kushtetuese e ndarë thellë përballë një çështjeje që prek drejtpërdrejt balancën mes pushteteve. Në praktikë, kjo do të thotë se vendimi i GJKKO-së për pezullimin e Ballukut mbetet në fuqi, ndërsa ekzekutivi përballet me një boshllëk funksional në një prej posteve kyçe të qeverisë.
Vendimi i arsyetuar pritet të publikohet brenda afateve ligjore, por ndarja 4 me 4 tashmë ka prodhuar efektin e saj: një status quo juridike që ushqen tensionin politik dhe rrit presionin mbi marrëdhëniet mes qeverisë, drejtësisë dhe institucioneve kushtetuese. Në thelb, çështja “Balluku” ka kaluar nga një debat procedural në një provë reale për forcën dhe koherencën e shtetit të së drejtës në Shqipëri.