Reagimi i fundit i Delegacionit të Bashkimit Europian pas protestës së opozitës në Tiranë ka nxitur debat të fortë publik. Në deklaratë theksohet se e drejta për tubim paqësor është shtyllë e demokracisë, por njëkohësisht shprehet shqetësim për aktet e dhunës që, sipas tyre, rrezikuan jetë njerëzish.
Askush nuk e vë në diskutim se dhuna nuk duhet të jetë pjesë e jetës politike. Por pyetja që shtrohet sot është tjetër: mbi çfarë standardi bëhen këto deklarata dhe a janë ato të njëjta për të gjitha palët?
Në rastin e protestës, përfaqësuesit europianë u shprehën menjëherë, duke i dhënë një etiketë të qartë ngjarjes. Ndërkohë, për çështje shumë më të rënda që prekin jetën e përditshme të qytetarëve – korrupsionin sistemik, tenderat e dyshimtë, mungesat e theksuara në spitale, abuzimet me fondet publike – reagimi shpesh ka qenë i kujdesshëm, i ftohtë ose i kufizuar me formulën: “nuk komentojmë çështje që janë në proces gjyqësor”.
Këtu lind perceptimi i dy standardeve.
Kur protesta del jashtë kontrollit, reagimi është i shpejtë dhe i drejtpërdrejtë. Kur flitet për akuza serioze ndaj zyrtarëve të lartë, që prekin shëndetin, ekonominë dhe mirëqenien e qytetarëve, qëndrimi bëhet teknik dhe i distancuar. Kjo diferencë komunikimi krijon ndjesinë se fokusi nuk është gjithmonë proporcional me peshën reale të problemeve.
Shoqëria shqiptare ka nevojë për një qëndrim të qartë kundër çdo forme dhune – qoftë në rrugë, qoftë në zyrë. Sepse dëmi ndaj një vendi nuk vjen vetëm nga molotovët apo përplasjet në protesta. Dëmi mund të vijë edhe nga vendime të errëta, nga mungesa transparence dhe nga abuzimi me pushtetin.
Nëse Bashkimi Europian e konsideron sundimin e ligjit si themel të procesit të integrimit, atëherë pritshmëria është që standardi i reagimit të jetë i njëjtë për të gjithë. Besueshmëria ndërtohet mbi barazinë e matjes, jo mbi selektivitetin e perceptuar.
Qytetarët shqiptarë nuk kërkojnë deklarata diplomatike. Ata kërkojnë drejtësi të barabartë dhe një qëndrim të qartë ndaj çdo padrejtësie, pavarësisht se nga cila anë politike vjen ajo.
Në fund, demokracia nuk mbrohet vetëm duke dënuar dhunën në rrugë. Ajo mbrohet duke kërkuar përgjegjësi të plotë nga çdo qeverisje dhe duke mos toleruar asnjë formë abuzimi me pushtetin. Dhe kjo është ajo që shoqëria pret – jo standarde të ndryshme, por drejtësi të njëjtë për të gjithë.