Në narrativën publike mbi kartelet e drogës, vëmendja zakonisht përqendrohet te bosët meshkuj dhe te dhuna që lënë pas. Por sipas rasteve të dokumentuara në Meksikë, Kolumbi, Kili dhe SHBA, në prapaskenë kanë vepruar shpesh edhe gra me ndikim të drejtpërdrejtë në logjistikë, financa dhe menaxhimin e rrjeteve kriminale.
Një pistë nga rrethi i afërt i El Menchos
Sipas materialit burimor, ushtria meksikane arriti më herët këtë vit të gjurmonte një nga trafikantët më të kërkuar, Nemesio Oseguera Cervantes, i njohur si El Mencho, pasi ndoqi lëvizjet e një gruaje të lidhur me të.
Versioni i publikuar thotë se kjo pistë i çoi forcat speciale në një strehë në malet e Tapalpës, në shtetin Jalisco. Autoritetet kanë mbajtur të kufizuara detajet për identitetin e saj, por vetë episodi ka rikthyer në vëmendje rolin që gratë mund të kenë në rrethet e brendshme të karteleve.
Jo vetëm partnere, por edhe hallkë operative
Sipas ekspertëve të cituar në material, në një strukturë kriminale ku baza e armatosur dominohet kryesisht nga burra, gratë shpesh marrin pozicione më pak të dukshme, por me peshë reale në funksionimin e organizatës.
Këto role lidhen zakonisht me logjistikën, financat, pastrimin e parave, shpërndarjen dhe koordinimin operacional. Pikërisht ky profil, më pak i ekspozuar publikisht, i ka bërë në disa raste vendimtare për vijimësinë e aktivitetit kriminal, sidomos kur drejtuesit meshkuj arrestohen ose vriten.
Nga Griselda Blanco te Antonella Marchant
Një nga rastet më të njohura është ai i Griselda Blanco-s, e quajtur “Mbretëresha e Kokainës”. Sipas materialit burimor, ajo ndërtoi një perandori droge mes Kolumbisë dhe SHBA-së, me ndikim jo vetëm përmes dhunës, por edhe përmes aftësisë për të organizuar financat, shpërndarjen dhe skemat e kontrabandës.
Një tjetër rast i përmendur është Antonella Marchant në Kili, e cila sipas autoriteteve drejtonte në praktikë klanin “Los Marchant”, edhe pse formalisht figura kryesore paraqitej i ati. Ajo u lidh nga hetimet me menaxhimin e financave dhe logjistikës së rrjetit të trafikut të kokainës.
Rasti i Rosalinda Gonzalez dhe kufiri i paqartë i pushtetit
Në material përmendet edhe Rosalinda Gonzalez Valencia, bashkëshortja e El Menchos, e njohur si “La Jefa”. Sipas autoriteteve, familja e saj kishte rol të rëndësishëm në krahun financiar dhe logjistik të strukturave të lidhura me kartelin e Jalisco-s.
Po sipas versionit zyrtar, ajo është arrestuar disa herë për pastrim parash dhe aktivitete kriminale, ndërsa në vitin 2023 u dënua me pesë vite burg dhe më pas u lirua në 2025 për sjellje të mirë. Rasti i saj përdoret shpesh për të ilustruar se kufiri mes lidhjes familjare dhe pushtetit real brenda kartelit mbetet i paqartë.
Mes stereotipit të luksit dhe rolit real në rrjet
Jo të gjitha gratë e lidhura me kartelet paraqiten si drejtuese operative. Materiali sjell edhe figurën e ashtuquajtur “buchona”, një stereotip i lidhur me luksin, ekspozimin në rrjete sociale dhe statusin si partnere e bosëve të drogës.
Por edhe këtu, sipas studiuesve të cituar, realiteti është më kompleks sesa imazhi publik. Disa prej këtyre grave kanë dalë më pas në hetime apo procese gjyqësore si pjesë e skemave të pastrimit të parave ose të menaxhimit të interesave të organizatës, çka tregon se roli i tyre nuk mund të reduktohet automatikisht te fasada.
Në fund, tabloja që del nga këto raste është më e ndërlikuar sesa narrativa e zakonshme për “gratë e bosëve”. Në shumë raste, ato shfaqen si hallka të rëndësishme në qarkullimin e parave, mbajtjen gjallë të rrjeteve dhe ruajtjen e pushtetit brenda botës së krimit të organizuar.
Pikërisht për këtë arsye, kur autoritetet flasin për goditje ndaj karteleve, mbetet me vend të shihet jo vetëm kush kapet në vijën e parë, por edhe kush menaxhon prapaskenën.