Lufta SHBA-Izrael me Iranin po përkthehet në një faturë të rëndë për korporatat globale. Sipas një analize të Reuters, dëmi i deklaruar deri tani ka arritur të paktën 25 miliardë dollarë, ndërsa goditja nuk kufizohet vetëm te tregjet financiare: ajo po kalon te energjia, furnizimet, transporti dhe në fund te konsumatori.
Reuters: qindra kompani po raportojnë goditje direkte
Analiza bazohet në deklaratat e kompanive të listuara në SHBA, Europë dhe Azi që nga nisja e konfliktit. Sipas Reuters, tabloja që del është ajo e një ekonomie globale që po përballet me pasoja zinxhir, në një moment kur shumë sektorë ishin ende të brishtë.
Të paktën 279 kompani e kanë përmendur luftën si shkak për masa mbrojtëse financiare. Këto masa përfshijnë rritje çmimesh, ulje prodhimi dhe ndërhyrje të tjera për të kufizuar humbjet.
Hormuzi po shton presionin mbi tregtinë dhe lëndët e para
Sipas analizës, kontrolli i Iranit mbi Ngushticën e Hormuzit ka ndërprerë rrugë kyçe tregtare dhe ka rritur kostot e transportit. Kjo po sjell vonesa, mungesa furnizimi dhe më shumë paqartësi për bizneset që varen nga importet dhe lëvizja detare e mallrave.
Mes produkteve dhe lëndëve të para të goditura përmenden plehrat kimike, heliumi, alumini, polietileni dhe materiale të tjera bazë. Në praktikë, kjo do të thotë më shumë kosto për industrinë dhe më pak fleksibilitet për prodhuesit.
Masat e kompanive: nga shkurtimet te kërkesat për ndihmë
Jo të gjitha kompanitë po reagojnë njësoj, por sinjali është i qartë: një pjesë kanë pezulluar dividentët ose programet e riblerjes, të tjera kanë ulur vendet e punës, kanë shtuar tarifa karburanti ose kanë kërkuar ndihmë emergjente nga qeveritë.
Ky lloj reagimi tregon se goditja nuk po trajtohet si luhatje e zakonshme tregu. Sipas materialit të cituar, disa korporata po e krahasojnë rënien me periudha krizash të mëdha, përfshirë krizën financiare globale.
Rreziku tjetër: inflacion më i lartë dhe konsumator më i dobët
Analistët paralajmërojnë se, ndërsa rritja ekonomike ngadalësohet, kompanitë do ta kenë më të vështirë të përballojnë kostot fikse dhe të ruajnë marzhet e fitimit në tremujorët në vijim. Me fjalë të tjera, presioni nuk duket i përkohshëm.
Rritja e vazhdueshme e çmimeve, sipas të njëjtit vlerësim, mund të ushqejë inflacionin dhe të dëmtojë më tej besimin e konsumatorëve. Shenjat e para tashmë janë të dukshme: konsumatorët po shtyjnë zëvendësimin e produkteve dhe po orientohen më shumë te riparimi sesa te blerja e re.
Përtej shifrës prej 25 miliardë dollarësh, sinjali kryesor është se konflikti nuk po mbetet vetëm çështje gjeopolitike. Ai po kalon drejtpërdrejt në bilancet e kompanive, në kostot e transportit dhe në çmimet që paguajnë konsumatorët.
Nëse tensionet në Hormuz zgjasin, fatura reale për ekonominë globale mund të rezultojë dukshëm më e lartë se sa ajo që është raportuar deri tani.