Teherani pretendon se i është përgjigjur kërkesave të SHBA-së me një paketë të re prej 14 pikash, ku fokusi kryesor, sipas versionit iranian, është mbyllja e konfliktit dhe kompensimi për dëmet e luftës. Informacioni vjen nga agjencia iraniane Tasnim, e cila citon një burim të afërt me negociatat, ndërsa nga pala amerikane nuk raportohet ende një konfirmim i detajuar mbi këtë formulë të re.
Çfarë pretendon Irani se ka dërguar
Sipas raportimit të medias iraniane, propozimi i ri i është përcjellë palës amerikane përmes Pakistanit, që po paraqitet si kanal ndërmjetësues në këto shkëmbime. Teherani thotë se dokumenti me 14 pika vjen pasi SHBA-ja kishte paraqitur më herët një listë me pesë kërkesa.
Në versionin e bërë publik nga burime iraniane, Uashingtoni i kishte kërkuar Iranit të mbante vetëm një sit bërthamor dhe të transferonte rezervat e uraniumit të pasuruar në Shtetet e Bashkuara. Nuk ka detaje të tjera të pavarura mbi përmbajtjen e plotë të këtyre pikave.
Kërkesa për sanksionet, asetet dhe dëmshpërblimin
Sipas Tasnim, Irani po mbron disa kërkesa kyçe në këto kontakte indirekte: zhbllokimin e pasurive të ngrira jashtë vendit dhe heqjen e sanksioneve që e godasin prej vitesh. Këto mbeten ndër nyjet më të forta të përplasjes mes dy vendeve.
Teherani kërkon gjithashtu dëmshpërblim për dëmet e luftës, duke e cilësuar konfliktin si “të paligjshëm dhe të pabazuar”. Deri tani, sipas materialit burimor, SHBA-ja ka refuzuar lirimin e ndonjë pjese të pasurive iraniane.
Presioni amerikan dhe kushti për negociata formale
Nga ana tjetër, qëndrimi amerikan paraqitet i ashpër. Sipas versionit të raportuar, SHBA-ja ka paralajmëruar se ndalimi i armiqësive do të vijë vetëm nëse Irani hyn në negociata formale paqeje.
Presidenti Donald Trump ka kërcënuar se “nuk do të mbetet asgjë nga Irani” nëse Teherani nuk pranon kërkesat amerikane dhe nuk arrin një armëpushim të përhershëm. Retorika e tillë e shton më tej tensionin, ndërsa palët vijojnë të komunikojnë jo drejtpërdrejt.
Lëvizja e re në Hormuz
Paralelisht me shkëmbimet diplomatike, Këshilli Suprem i Sigurisë Kombëtare të Iranit ka njoftuar krijimin e një entiteti të ri për menaxhimin e Ngushticës së Hormuzit. Ky është një tjetër sinjal se Teherani po e lidh presionin diplomatik me kontrollin në një prej korridoreve më të ndjeshme detare në botë.
Sipas materialit burimor, Republika Islamike e ka bllokuar praktikisht ngushticën dhe ka paralajmëruar vendosjen e një tarife për kalimin e anijeve. Një hap i tillë, nëse formalizohet, pritet të ketë pasoja për tregtinë dhe sigurinë rajonale.
Për momentin, panorama mbetet e mbështetur kryesisht mbi raportime nga burime iraniane dhe deklarata të forta politike nga Uashingtoni, pa një kornizë të qartë marrëveshjeje.
Ajo që duket e qartë është se Teherani po kërkon jo vetëm ndalimin e konfliktit, por edhe përfitime konkrete financiare dhe politike, ndërsa SHBA-ja po e kushtëzon çdo ulje tensioni me pranimin e një procesi formal negociatash.