Debati për kriteret akademike dhe pagat në art u rikthye në tryezën parlamentare. Në Komisionin për Kulturën, Turizmin dhe Diasporën, këngëtarja Manjola Nallbani vuri në pikëpyetje mënyrën si po trajtohen artistët me përvojë në sistemin universitar, duke argumentuar se doktoratura nuk mund të kthehet në pengesë automatike për të dhënë mësim në Universitetin e Arteve.
Çfarë u diskutua në komision
Sipas diskutimeve të zhvilluara në komisionin parlamentar, fokusi ishte te pengesat që hasen për avancimin në karrierën artistike dhe akademike të artistëve në vend. Në këtë mbledhje mori pjesë edhe Manjola Nallbani, e cila e zhvendosi debatin te kriteret formale që, sipas saj, po penalizojnë figurat me eksperiencë të gjatë profesionale.
Ajo argumentoi se artistët e një brezi të caktuar nuk e kanë pasur realisht mundësinë të ndjekin doktoraturën në kohën kur duhej, jo domosdoshmërisht për mungesë vullneti, por edhe për shkak të bllokimeve në vetë sistemin universitar.
Doktoratura si filtër për mësimdhënien
Sipas Nallbanit, modeli aktual nuk duhet të vendosë në të njëjtën vijë brezat e rinj me artistët që kanë ndërtuar prej dekadash karrierë në skenë dhe në auditore. Ajo kërkoi që doktoratura të mos jetë kriteri vendimtar për t’u hequr të drejtën e mësimdhënies pedagogëve me përvojë të gjatë në Universitetin e Arteve.
Në ndërhyrjen e saj, Nallbani theksoi se ka pasur 10 vite si soliste në opera dhe 22 vite mësimdhënie në akademi, duke lënë të kuptohet se përvoja profesionale dhe kontributi i akumuluar nuk po peshohen sa duhet nga institucionet përgjegjëse. Sipas saj, deri më sot ka munguar vullneti për t’i dhënë zgjidhje kësaj çështjeje.
Ankesa edhe për pagat e pedagogëve
Përtej kriterit të doktoraturës, Nallbani ngriti edhe një tjetër problem që prek drejtpërdrejt statusin e pedagogëve të arteve: pagesën. Sipas saj, ka raste kur studentët e diplomuar prej tyre, sapo nisin punë në institucione artistike, paguhen më shumë se vetë pedagogët që i kanë formuar.
Ajo përmendi si shembuj punësimet në korin e operës, orkestrat dhe institucione të tjera artistike, ku, sipas versionit të paraqitur në komision, pagesa fillestare rezulton më e lartë se ajo e pedagogëve të Universitetit të Arteve. Pretendimi i saj mbetet një akuzë publike që kërkon verifikim institucional dhe transparencë mbi skemën reale të pagave në sektor.
Një debat që shkon përtej një rasti individual
Ajo që doli nga kjo seancë nuk lidhet vetëm me një emër apo një karrierë të vetme. Çështja prek mënyrën si institucionet balancojnë titujt akademikë me përvojën profesionale, sidomos në fusha si arti, ku praktika dhe formimi në skenë kanë peshë të drejtpërdrejtë në cilësinë e mësimdhënies.
Mbetet për t’u parë nëse komisioni dhe institucionet arsimore do ta trajtojnë këtë si një problem strukturor, apo debati do të mbetet thjesht në nivel deklarativ. Deri tani, nga materiali i bërë publik, nuk rezulton ndonjë zgjidhje konkrete e shpallur për këtë kategori pedagogësh.
Debati i hapur në komision nxori në pah një tension të vjetër mes burokracisë akademike dhe përvojës profesionale në art.
Nëse pretendimet për kriteret bllokuese dhe pagat e ulëta konfirmohen, çështja nuk është vetëm universitare, por edhe politike: si i trajton shteti njerëzit që formojnë brezat e rinj në kulturë.