Një raport i Agjencisë së Inteligjencës Financiare për vitin 2025 nxjerr në pah shtatë forma të dyshuara të pastrimit të parave në Shqipëri. Dokumenti flet për qarkullim fondesh përmes marketingut online, blerje vilash dhe toke me burime të paqarta, përfshirje të një ish-zyrtari të dënuar dhe skema me karta apo POS. Si në raste të tjera, raporti evidenton dyshime dhe tipologji, ndërsa verifikimi penal mbetet në dorë të organeve ligjzbatuese.
Marketingu online dhe blerjet me karta, kanali me qarkullimin më të madh
Sipas raportit, një nga skemat me volum më të lartë lidhet me marketingun online. Agjencia thotë se 11 shoqëri të regjistruara në Shqipëri kanë përfituar transferta në vlerë 3.74 milionë euro nga vende të Europës dhe Azisë, ndërsa shumica e tyre kishin lidhje mes tyre përmes të njëjtës fushë aktiviteti dhe përfshirjes së të njëjtëve persona si administratorë apo ortakë.
Një element që ngre pikëpyetje, sipas versionit zyrtar, është se këto subjekte u regjistruan në vitin 2024 dhe në disa raste u çregjistruan brenda pak muajsh. Pas komunikimit me administratën tatimore dhe partnerë ndërkombëtarë, AIF thotë se disa prej rasteve u referuan për dyshime mbi fshehje të ardhurash dhe mospagim taksash.
Në një tjetër tipologji, raporti përshkruan përdorimin e llogarive personale dhe kartave të parapaguara për blerje online të produkteve luksoze. Vetëm nga depozitimet në llogari të disa personave, sipas të dhënave të administruara, rezultojnë rreth 1.9 milionë euro të depozituara gjatë 2024-2025. Po sipas raportit, rreth 350 mijë euro janë kredituar edhe si rimbursim TVSH-je përmes kompanive ndërkombëtare të tax free, çka ka shtuar dyshimet mbi skemën.
Pasuritë e paluajtshme, toka me çmime të ulëta dhe rishitje të shpejta
Raporti i vitit 2025 i kushton një peshë të madhe edhe sektorit të pasurive të paluajtshme, një fushë që prej vitesh shihet si zonë me risk për qarkullimin e parave me origjinë të paqartë. Një nga rastet e përfshira flet për investime të shumta në Tiranë dhe Kavajë, me blerje toke me çmime dukshëm nën nivelin e tregut dhe rishitje brenda pak muajsh me vlera shumë herë më të larta.
Sipas raportit, i njëjti shtetas ka blerë sipërfaqe të konsiderueshme trualli në Kavajë, Prezë dhe Dajt gjatë viteve 2021-2025. Në dy raste të veçuara, prona të blera për 30 mijë dhe 15 mijë euro janë rishitur për 423 mijë dhe 180 mijë euro. Dokumenti ngre dyshime se këto diferenca, bashkë me ritmin e shpejtë të investimeve dhe përdorimin e një shoqërie ndërtimi të krijuar më pas, kërkojnë hetim të mëtejshëm.
Raporti evidenton se edhe kompania e regjistruar prej tij në fushën e ndërtimit dhe gërmimit ka shfaqur aktivitet financiar të konsiderueshëm në kohë të shkurtër, me fitime të deklaruara deri në 1.7 milionë euro dhe me numër të lartë makinerish të regjistruara në pronësi. Për AIF, këto janë elementë që ngrejnë dyshime për burimin real të financimit.
Rasti i vilës 1.5 milionë euro dhe fondet nga juridiksione me risk
Ndër episodet që bien më shumë në sy në raport është blerja e një vile në bregdet me vlerë 1.5 milionë euro nga një 18-vjeçare. Sipas të dhënave të administruara nga AIF, fondet për këtë blerje janë siguruar nga motra e saj, 40 vjeç, rezidente në një vend me lehtësira fiskale.
Raporti thotë se fondet kanë mbërritur nga një llogari bankare në një shtet të Afrikës Jugore, që sipas agjencisë konsiderohet me risk të shtuar për korrupsionin dhe ekonominë informale. Po gjatë vitit 2025, e njëjta shtetase rezulton të ketë blerë edhe një vilë tjetër në bregdet me vlerë 1.7 milionë euro, si edhe vepra arti me vlerë rreth 700 mijë euro.
Sipas raportit, dyshimet shtohen nga fakti se fondet lidhen me kompani të regjistruara në juridiksione me lehtësira fiskale dhe me një aktivitet në sektorin e lojërave online. AIF thotë gjithashtu se ka marrë informacion nga partnerë të huaj sipas të cilit bashkëshorti i kësaj shtetaseje rezulton i përfshirë në aktivitete të paligjshme të lidhura me krimin e organizuar. Rasti, sipas raportit, është dërguar për hetim të mëtejshëm.
Ish-zyrtari i dënuar, precedentët penalë dhe skema me POS
Në një tjetër rast të përfshirë në raport, një ish-punonjës shtetëror i dënuar për korrupsion dhe shpërdorim detyre rezulton të ketë prenotuar apartament, poste parkimi dhe njësi tregtare me vlerë totale mbi 150 mijë euro. Sipas versionit të AIF, fondet janë akumuluar përmes depozitimeve dhe transfertave nga persona të tretë, në formë dhurimi, huaje apo likuidimi borxhi, me lidhje të paqarta mes palëve.
Raporti përmend edhe një rast tjetër ku një person me precedent penal në fushën e narkotikëve dyshohet se ka përdorur depozitime, dhurata apo hua nga persona pa lidhje familjare për të transferuar 120 mijë euro jashtë vendit me qëllim blerjen e një pasurie të paluajtshme. Sipas dokumentit, çështja është referuar në Prokurori për fshehje të ardhurash dhe pastrim produktesh të veprës penale.
Ndër skemat më të pazakonta të përshkruara është edhe ajo me transaksione POS. Një shoqëri në Shqipëri, me administrator shtetas të huaj, dyshohet se ka kredituar llogari përmes një karte belge me vlera që shkuan deri në rreth 1 milion euro, përfshirë edhe tentativa të bllokuara nga Mastercard. Sipas raportit, shoqëria i justifikoi lëvizjet me fatura për shërbime që nuk përputheshin me aktivitetin e saj të mëparshëm, duke ngritur dyshime për mashtrim dhe shkelje fiskale.
Raporti i AIF për vitin 2025 nuk jep vendime faji, por nxjerr një hartë të qartë të pikave ku dyshohet se po qarkullojnë para me origjinë të dyshimtë: pasuritë e paluajtshme, bizneset me jetë të shkurtër, blerjet online, juridiksionet offshore dhe instrumentet elektronike të pagesave.
Pikërisht këtu lind pyetja që mbetet e hapur: sa nga këto raste do të çohen deri në fund nga hetimi dhe sa do të mbeten thjesht si statistika në raporte vjetore. Deri tani, dokumenti tregon më shumë për mënyrën si funksionojnë skemat sesa për aftësinë e shtetit për t'i goditur ato në kohë.