Kryeministri Edi Rama ka artikuluar sërish një linjë kritike ndaj Bashkimit Europian, këtë herë në një intervistë për median estoneze “Postimees”, ku vuri në pikëpyetje mënyrën si BE-ja ka menaxhuar raportin me Rusinë dhe ritmin e vendimmarrjes në union. Sipas versionit të tij, Evropa ka gabuar duke ia lënë SHBA-së drejtimin e negociatave me Moskën, ndërsa Shqipëria, tha ai, mund të përshpejtojë rrugën drejt anëtarësimit duke hequr dorë edhe nga e drejta e vetos.
Kritikat ndaj BE-së për Rusinë
Sipas Ramës, Evropa nuk duhet të kishte hequr dorë nga komunikimi me Rusinë, edhe në kushtet kur mbështet Ukrainën në luftën kundër agresionit rus. Në intervistë, ai argumentoi se një fuqi si BE-ja nuk mund të qëndrojë jashtë diplomacisë dhe bisedimeve për një çështje që prek drejtpërdrejt sigurinë e kontinentit.
Ai tha gjithashtu se ishte gabim që udhëheqja e këtij konfrontimi dhe e bisedimeve t’i lihej tërësisht Shteteve të Bashkuara. Sipas tij, Evropa nuk mund ta delegojë te të tjerët rolin dhe pozicionin e saj në arkitekturën globale.
Një BE e ngadaltë dhe me shumë bllokime
Në të njëjtën intervistë, Rama përshkroi një Bashkim Europian që, sipas tij, mund të jetë në drejtimin e duhur, por jo me shpejtësinë e duhur. Ai e lidhi këtë ngadalësi me mënyrën se si funksionon vetë unioni, mes procedurave të shumta dhe nevojës për konsensus mes shumë shteteve anëtare.
Ky është një argument që ai e ka përdorur edhe më herët: se struktura aktuale e BE-së prodhon ngërç politik dhe vonesa në vendimmarrje, sidomos në momentet kur kërkohet reagim i shpejtë në politikën e jashtme dhe siguri.
Propozimi për Shqipërinë: në BE edhe pa të drejtë vetoje
Rama ripërsëriti një nga propozimet e tij më të debatueshme: që Shqipëria të pranojë anëtarësimin në BE duke hequr dorë nga disa mekanizma bllokues, përfshirë të drejtën e vetos. Sipas tij, kjo nuk lidhet me “çmimin” e anëtarësimit, por me nevojën për një Evropë më praktike dhe më funksionale.
Në arsyetimin e tij, një BE me gjithnjë e më shumë vende anëtare dhe me të njëjtin sistem vetosh do të bëhej edhe më e vështirë për t’u drejtuar. Nga ana tjetër, ky mbetet një propozim politik që prek drejtpërdrejt peshën reale të shteteve të vogla brenda unionit dhe që, natyrshëm, ngre pikëpyetje për atë çfarë do të fitonte realisht Shqipëria në një skemë të tillë.
Objektivi 2030 mbetet në tavolinë
Kreu i qeverisë tha se objektivi për anëtarësimin e Shqipërisë në BE deri në vitin 2030, për momentin, mbetet realist. Sipas tij, ky perceptim ndryshoi pas sulmit rus ndaj Ukrainës, që solli një tjetër dinamikë në procesin e zgjerimit europian.
Megjithatë, vetë Rama pranoi se kjo mund të ndryshojë. Pra, edhe sipas deklarimeve të tij, afati i vendosur nga qeveria mbetet i varur jo vetëm nga reformat e brendshme, por edhe nga llogaritë gjeopolitike dhe ritmi i vetë BE-së.
Intervista vjen në një moment kur qeveria shqiptare vijon ta paraqesë integrimin europian si objektivin kryesor strategjik, por deklaratat e Ramës tregojnë edhe një përpjekje për të hyrë në debatin më të gjerë mbi rolin e BE-së në rendin ndërkombëtar.
Përtej formulimeve politike, mbetet për t’u parë nëse këto qëndrime përkthehen në ndonjë peshë reale në tryezat europiane, apo mbeten pjesë e retorikës së njohur të kryeministrit për një Europë që, sipas tij, po lëviz shumë ngadalë.