Trump Nxit Iranianët: “Vazhdoni Të Protestoni, Ndihma Është Rrugës”

0

Presidenti i Shteteve të Bashkuara, , u bëri thirrje të drejtpërdrejtë qytetarëve iranianë që të vazhdojnë protestat kundër regjimit, duke i inkurajuar të mbajnë shënim emrat e atyre që po i dhunojnë. Në një postim në Truth Social, Trump shkroi: “Patriotë iranianë, vazhdoni të protestoni! Merrni në dorë institucionet tuaja!!! Ndihma është rrugës”, pa sqaruar natyrën e kësaj ndihme.

Deklaratat e Trump vijnë në një moment kur po përballet me protestat më të mëdha të viteve të fundit, të shoqëruara me shtypje të ashpër nga establishmenti klerikal. Presidenti amerikan tha se kishte anuluar të gjitha takimet me zyrtarët iranianë derisa të ndalej ajo që ai e quajti “vrasja e pakuptimtë” e protestuesve. Në një fjalim të mëvonshëm, ai u kërkoi iranianëve të “regjistrojnë emrat e vrasësve dhe abuzuesve”, duke paralajmëruar se ata “do të paguajnë një çmim shumë të lartë”.

Një zyrtar iranian deklaroi se rreth 2 000 persona janë vrarë gjatë protestave—hera e parë që autoritetet japin një shifër të përgjithshme pas më shumë se dy javësh trazira në mbarë vendin. Sipas organizatës së të drejtave të njeriut HRANA, nga 2 003 vdekje të konfirmuara, 1 850 ishin protestues. Po sipas kësaj organizate, 16 784 persona janë ndaluar, një rritje e ndjeshme krahasuar me shifrat e mëparshme.

I pyetur nga gazetarët se çfarë nënkuptonte me shprehjen “ndihma është rrugës”, Trump u përgjigj shkurt se “duhet ta kuptoni vetë”. Të hënën në mbrëmje, ai njoftoi tarifa importi prej 25% për produktet nga çdo vend që bën biznes me Iranin, një eksportues i madh i naftës. Trump tha gjithashtu se po shqyrtonte opsione të tjera, përfshirë veprime ushtarake, për të ndëshkuar Teheranin për shtypjen e protestave.

Departamenti amerikan i Shtetit u bëri thirrje qytetarëve të SHBA-së të largohen menjëherë nga Irani, përfshirë përmes rrugëve tokësore drejt Turqisë ose Armenisë. Në një intervistë për CBS News, Trump paralajmëroi “veprime shumë të forta” nëse autoritetet iraniane do të fillonin varjet e protestuesve, pa dhënë detaje shtesë.

Sipas Shoqatës së të Drejtave të Njeriut në Iran me seli në Norvegji, varjet janë të zakonshme në burgjet iraniane. Grupi Hengaw raportoi se një i ri 26-vjeçar, Erfan Soltani, i arrestuar në lidhje me protestat në Karaj, pritej të ekzekutohej, ndërsa autoritetet i kishin bërë të ditur familjes se dënimi ishte përfundimtar. Këto raportime nuk janë konfirmuar në mënyrë të pavarur dhe mediat shtetërore iraniane nuk kanë raportuar për dënime me vdekje.

Kufizimet e komunikimit, përfshirë ndërprerjen e internetit, kanë penguar rrjedhën e informacionit brenda Iranit. OKB-ja bëri të ditur se shërbimi telefonik ishte rikthyer, por interneti mbetej i kufizuar. Trump tha se planifikonte të fliste me miliarderin për rikthimin e aksesit në internet. Një organizatë amerikane njoftoi se shërbimi satelitor ishte bërë i disponueshëm falas në Iran.

Trazirat, të nxitura fillimisht nga kushtet e vështira ekonomike dhe rënia e monedhës, janë shndërruar në thirrje të hapura për rrëzimin e establishmentit klerikal që sundon vendin që nga Revolucioni Islamik i vitit 1979. Pavarësisht presionit të brendshëm dhe atij ndërkombëtar, nuk ka ende shenja përçarjeje brenda elitës së sigurisë iraniane.

Reagimet ndërkombëtare kanë qenë të forta. Presidentja e Komisionit Evropian, , e cilësoi “të tmerrshëm” numrin në rritje të viktimave. Kancelari gjerman Friedrich Merz deklaroi se besonte se regjimi po përjetonte “ditët dhe javët e fundit”. Nga ana tjetër, Rusia dënoi atë që e quajti “ndërhyrje të jashtme subversive”, duke paralajmëruar pasoja katastrofike për Lindjen e Mesme dhe sigurinë ndërkombëtare.

Ndërsa protestat vazhdojnë dhe presioni rritet, e ardhmja e Iranit mbetet e pasigurt. Thirrjet për ndryshim po përballen me një aparat shtetëror të vendosur për të ruajtur pushtetin, ndërkohë që komuniteti ndërkombëtar përpiqet të kuptojë se çfarë do të vijë më pas.

Artikulli i mëparshëmDel Foto/ Ky Është “Audi” Me Të Cilën U Arratis Altin Ndoci