Në Shqipëri, rruga nga ekrani te kulla po bëhet gjithnjë e më e shkurtër. Mjafton pak famë televizive, pak lidhje, një kompani e sapokrijuar dhe papritur emri yt shfaqet në tavolinën ku vendosen lejet më të mëdha të ndërtimit në vend.
Rasti i Donald Veshajt ngre pikërisht këtë pyetje: si kalon një personazh i “Big Brother” nga spektakli televiziv te një projekt gjigant 33 kate në qendër të Vlorës?
Sipas dokumenteve të publikuara, në mars 2024 Donald Veshaj dhe Glenis Çobo themelojnë kompaninë “DGC” sh.p.k., me objekt aktiviteti në ndërtim dhe investime. Vetëm pak muaj më vonë, në dhjetor 2024, në kompani hyn edhe “Anchor Investment”, në pronësi të Albi Shytit, duke blerë 50% të aksioneve për 5 mijë euro.
Dhe pas kësaj, kompania shfaqet me një kërkesë për leje zhvillimi për një objekt rezidencial dhe hoteleri me 33 kate mbi tokë dhe 4 kate nën tokë në Bashkinë Vlorë.
Kjo nuk është më histori showbiz-i. Kjo është histori pushteti, paraje dhe betoni.
Pyetja që lind natyrshëm është e thjeshtë: po lekët ku u gjetën?
Një kullë 33 kate nuk ndërtohet me famë Instagrami. Nuk ndërtohet me klikime, as me dalje televizive, as me batuta në spektakël. Një projekt i tillë kërkon miliona euro financim, garanci, kapital, partnerë të fuqishëm dhe mbi të gjitha akses në vendimmarrjen më të lartë të territorit.
Në një vend normal, institucionet do të pyesnin për burimin e financimit, për kapacitetet reale të kompanisë, për historikun e investitorëve dhe për interesin publik të projektit. Në Shqipëri, problemi është se pyetjet shpesh bëhen vetëm nga media, ndërsa institucionet firmosin në heshtje.
Vlora është kthyer në një nga laboratorët më të mëdhenj të betonizimit bregdetar. Qyteti që duhet të ishte perlë turistike po mbulohet nga projekte të larta, ku publiku rrallë e di kush fshihet pas parave, kush fiton realisht dhe çfarë merr qyteti në këmbim.
Kur personazhe publikë afrohen kaq lehtë me sektorin e ndërtimit, shqetësimi bëhet edhe më i madh. A kemi të bëjmë me investitorë realë, apo me emra vitrine? A janë këto figura thjesht fytyra publike për projekte ku kapitali i vërtetë qëndron diku tjetër? A po përdoret fama si mbulesë për para që kërkojnë të hyjnë në beton?
Këto pyetje nuk janë sulm personal. Janë pyetje publike për një projekt publikisht të madh.
Sepse kur kërkohet të ndërtohet një kullë 33 kate në Vlorë, çështja nuk është më se kush ka qenë në “Big Brother”. Çështja është kush po merr qytetin, me çfarë parash dhe me bekimin e kujt.
Në fund, problemi nuk është vetëm Donald Veshaj. Problemi është modeli. Një model ku pushteti krijon klientë, klientët krijojnë kompani, kompanitë kërkojnë leje dhe qytetet mbeten peng i kullave.
Dhe ndërkohë qytetarëve u kërkohet të besojnë se gjithçka është rastësi.
Por në Shqipërinë e betonit, rastësitë zakonisht kanë firmë, vulë dhe katet shumë të larta.