Presidenti amerikan Donald Trump ka diskutuar për Iranin me homologun kinez Xi Jinping, sipas versionit të bërë publik nga Sekretari i Shtetit Marco Rubio. Zyrtari amerikan tha se Uashingtoni nuk i ka kërkuar ndihmë Pekinit, por ka dashur të sqarojë qëndrimin e vet, ndërsa nga pala kineze, sipas tij, është përsëritur kundërshtimi ndaj militarizimit të Ngushticës së Hormuzit.
Rubio: SHBA nuk i ka kërkuar ndihmë Kinës
Në një intervistë për NBC News në Pekin, Marco Rubio deklaroi se Donald Trump e ka ngritur çështjen e Iranit në komunikimin me Xi Jinping, por pa i kërkuar ndonjë angazhim konkret Kinës.
Sipas Rubios, mesazhi i SHBA-së ka qenë të bëjë të qartë qëndrimin amerikan për Iranin dhe ta komunikojë atë drejtpërdrejt me palën kineze. Ai këmbënguli se Uashingtoni mban të pandryshuar linjën se Irani nuk duhet të ketë armë bërthamore.
Çfarë pretendon Uashingtoni për qëndrimin e Pekinit
I pyetur nëse Kina pajtohet me këtë qasje, Rubio tha se zyrtarët kinezë kanë përsëritur qëndrimin e tyre të mëparshëm: si nënshkrues i Traktatit të Mospërhapjes së Armëve Bërthamore, Irani nuk duhet të ketë armë bërthamore.
Megjithatë, vetë Rubio pranoi se ky pozicion nuk është artikuluar nga Pekini me të njëjtin ton që përdor Uashingtoni. Ai shtoi se, sipas vlerësimit të tij, asnjë vend nuk dëshiron ta shohë Iranin me armë bërthamore dhe përmendi edhe Rusinë në të njëjtën linjë.
Hormuzi, pika ku SHBA dhe Kina thonë se bien dakord
Një nga pikat që Rubio e paraqiti si dakordësi me palën kineze lidhet me Ngushticën e Hormuzit, korridor kyç për tregtinë globale të energjisë dhe një nga zonat më të ndjeshme të sigurisë në rajon.
Sipas versionit zyrtar amerikan, Kina ka deklaruar se nuk është në favor të militarizimit të kësaj ngushtice. Rubio tha po ashtu se pala kineze nuk mbështet as një “sistem taksor”, duke e paraqitur këtë si një tjetër pikë përputhjeje me qëndrimin e SHBA-së.
Deklaratat mbeten në nivel diplomatik
Deri në këtë fazë, ajo që dihet bazohet vetëm te deklarimet publike të Rubios, pa detaje të tjera mbi përmbajtjen e plotë të bisedës mes Trump dhe Xi apo mbi ndonjë hap konkret që mund të pasojë.
Përtej gjuhës diplomatike dhe sinjalit për mosmilitarizim në Hormuz, mbetet për t’u parë nëse kjo përputhje e deklaruar do të përkthehet në qëndrime më të qarta politike mes fuqive të mëdha për krizën me Iranin.
Për momentin, mesazhi që del nga komunikimi amerikan është se Uashingtoni kërkon të tregojë se ka sqaruar pozicionin e vet me Pekinin, jo se ka siguruar ndonjë rol aktiv të Kinës.
Në një çështje kaq të ndjeshme, diferenca mes deklaratës publike dhe angazhimit real diplomatik mbetet thelbësore.