NATO po diskuton mundësinë e një misioni ushtarak në Ngushticën e Hormuzit, ndërsa bllokada e kësaj rruge kyçe detare po shton presionin mbi tregjet e energjisë dhe ekonomitë perëndimore. Por, sipas burimeve të cituara nga Bloomberg, aleanca është ende larg një vendimi të qartë dhe nuk ka unanimitetin e nevojshëm për të lëvizur përpara.
Diskutime pa vendim final
Sipas një zyrtari të lartë të NATO-s, diskutimet kanë të bëjnë me ndihmë ushtarake për anijet tregtare në rast se Ngushtica e Hormuzit nuk rihapet deri në fillim të korrikut. Ideja, sipas të njëjtit burim, mbështetet nga disa vende anëtare, por jo nga të gjitha.
Një diplomat i NATO-s ka konfirmuar se një pjesë e aleatëve janë në favor të një misioni për rivendosjen e lundrimit, ndërsa të tjerë mbeten të kujdesshëm për t’u përfshirë më thellë në luftën SHBA-Izrael me Iranin. Kjo tregon se, përtej deklarimeve publike, aleanca po përballet me ndasi të brendshme mbi koston politike dhe ushtarake të një angazhimi të tillë.
Hormuzi në qendër të axhendës së NATO-s
Udhëheqësit e NATO-s pritet të takohen në Ankara më 7 dhe 8 korrik, me situatën në Ngushticën e Hormuzit që, sipas raportimit, është ngjitur në krye të axhendës.
Komandanti Suprem i Forcave Aleate të NATO-s për Evropën, Alexis Grinkevich, ka sinjalizuar se fillimisht duhet drejtim politik dhe vetëm më pas mund të nisë planifikimi formal. Kjo lë të kuptohet se, të paktën deri tani, aleanca nuk ka kaluar ende në fazën operative.
Kriza energjitike po shton presionin
Ngushtica e Hormuzit mbetet një nyje kritike për tregtinë globale të energjisë, pasi përmes saj kalon rreth një e pesta e furnizimeve botërore me naftë dhe LNG. Bllokada e zgjatur, sipas materialit burimor, ka ndikuar në rritjen e çmimeve të energjisë dhe në përkeqësimin e parashikimeve për rritjen globale.
Ky është edhe elementi që po shtyn disa vende të NATO-s të rishikojnë rezervat e tyre. Sipas versionit të paraqitur nga burime të aleancës, nëse bllokada vazhdon dhe kostoja ekonomike rritet, edhe shtetet që sot kundërshtojnë mund të ndryshojnë qëndrim.
Paqartësi për zbatimin dhe përplasjet mes aleatëve
Megjithatë, mbetet e paqartë se si saktësisht NATO do të mund të garantonte kalimin e sigurt të anijeve tregtare. Vetë materiali nënvizon se një operacion i kohëve të fundit i SHBA-së me objektiv të ngjashëm u pezullua brenda pak ditësh, pavarësisht kapaciteteve të mëdha ushtarake amerikane.
Në sfond mbeten edhe tensionet politike brenda kampit perëndimor. Sipas raportimit, Irani e mbylli Ngushticën e Hormuzit pasi nisi fushata e bombardimeve nga SHBA-ja dhe Izraeli në fund të shkurtit, ndërsa aleatët evropianë i kanë rezistuar presionit të Presidentit Donald Trump për t’u përfshirë menjëherë në një operacion për rihapjen e rrugës detare. Disa vende, si Spanja, kanë shprehur hapur kundërshtim ndaj luftës, ndërsa vende të tjera kanë ofruar mbështetje logjistike përmes bazave të tyre.
Asnjë kërkesë zyrtare nga SHBA, por lëvizjet vazhdojnë
Paralelisht, një koalicion i udhëhequr nga Franca dhe Mbretëria e Bashkuar po punon, sipas burimit, për një plan mbi sigurinë e lundrimit në Hormuz pas një deeskalimi të mundshëm të konfliktit. Disa shtete thuhet se kanë transferuar edhe asete ushtarake në rajon, në pritje të zhvillimeve të mëtejshme.
Pavarësisht pakënaqësive të përsëritura të Trump ndaj aleatëve evropianë, deri tani SHBA-të nuk kanë paraqitur një kërkesë zyrtare për përfshirjen e NATO-s në Ngushticën e Hormuzit. Kjo e mban të hapur çështjen, por pa e kthyer ende në një vendim të formalizuar të aleancës.
Për momentin, ajo që ekziston është një diskutim i shtyrë nga presioni ekonomik dhe nga frika e thellimit të krizës energjitike, jo një plan i miratuar ushtarak.
Nëse NATO do të kalojë nga debatet politike te veprimi në terren, kjo pritet të qartësohet vetëm në javët e ardhshme, ndërsa bllokada në Hormuz vazhdon të prodhojë pasoja përtej rajonit.