Tensionet mes SHBA-së dhe Iranit janë futur në një tjetër shkallë përshkallëzimi, me goditje ushtarake dhe kundërpërgjigje të drejtpërdrejtë. Sipas versionit amerikan, forcat e SHBA-së goditën pesë cisterna nafte të lidhura me Iranin, ndërsa më pas autoritetet jordaneze raportuan për një sulm me raketa ndaj një baze amerikane në territorin e tyre.
Uashingtoni flet për goditje ndaj një rrjeti nafte të lidhur me IRGC
Sipas Komandës Qendrore të SHBA-së, katër cisterna të lidhura me Gardën Revolucionare Islamike të Iranit u goditën në Gjirin e Omanit, ndërsa një tjetër pranë ishullit Kharg, një pikë kyçe për eksportet iraniane të naftës.
Versioni zyrtar amerikan e paraqet operacionin si kundërpërgjigje ndaj dy sulmeve me raketa balistike që Irani dyshohet se ka ndërmarrë kundër një anijeje luftarake amerikane gjatë dy ditëve të fundit.
CENTCOM pretendon se cisternat e goditura ishin pjesë e një “rrjeti në hije” me vlerë miliarda dollarë, i cili, sipas SHBA-së, financon Gardën Revolucionare dhe grupet aleate të saj në rajon. Deri këtu, këto mbeten pretendime të palës amerikane.
Irani kundërpërgjigjet, Jordania thotë se rrëzoi shumicën e raketave
Pas sulmeve amerikane, Irani lëshoi raketa drejt një baze amerikane në Jordani. Autoritetet jordaneze deklaruan se mbrojtja ajrore e vendit rrëzoi 18 nga 20 raketat e lëshuara, ndërsa dy të tjerat ranë në zona të pabanuara.
Sipas njoftimeve amerikane, anija e shënjestruar më herët nga raketat iraniane arriti t’u shmangej sulmeve dhe nuk pati ushtarë amerikanë të plagosur.
Përplasja e fundit vjen pas disa ditësh sulmesh reciproke, duke treguar se zinxhiri i hakmarrjeve po e shtyn konfliktin në një terren edhe më të paqëndrueshëm.
Kharg, pika strategjike ku kalon pjesa dërrmuese e naftës iraniane
Një nga cisternat u godit pranë ishullit Kharg, ku ndodhet terminali kryesor i Iranit për eksportin e naftës. Rreth 90% e naftës bruto iraniane kalon përmes kësaj pike, çka e bën zonën jashtëzakonisht të ndjeshme në planin strategjik dhe ekonomik.
Goditja pranë një nyjeje kaq të rëndësishme tregon se përplasja nuk po kufizohet vetëm te sinjalet ushtarake, por po prek drejtpërdrejt edhe arteriet energjetike të rajonit.
Nëse sulmet dhe kundërsulmet vazhdojnë, ndikimi mund të shkojë përtej fushës ushtarake dhe të prekë furnizimin global me naftë.
Paralajmërime të reja dhe reagim i tregjeve
Teherani ka paralajmëruar se mund të ndërmarrë sulme të tjera ndaj anijeve amerikane dhe atyre të lidhura me SHBA-në në portet e Kuvajtit dhe Bahreinit. Po ashtu, Komanda Detare e Gardës Revolucionare u ka bërë thirrje ekuipazheve të cisternave të lidhura me SHBA-në të largohen nga anijet, duke sinjalizuar rrezik për goditje të tjera.
Nga ana amerikane, Sekretari i Shtetit Marco Rubio deklaroi se për çdo sulm ndaj anijeve amerikane, Irani “do të humbasë cisterna”, duke e bërë të qartë linjën e ashpër që Uashingtoni po ndjek në këtë përballje.
Përshkallëzimi u reflektua menjëherë edhe në tregje. Çmimi i naftës Brent u rrit me rreth 1.5%, në 99.41 dollarë për fuçi, ndërsa nafta amerikane u rrit me 1.6%, në rreth 94.55 dollarë për fuçi.
Ritmi i ngjarjeve tregon se tensionet mes Uashingtonit dhe Teheranit po lëvizin shpejt nga goditjet e kufizuara drejt një përballjeje me pasoja më të gjera rajonale.
Përtej deklaratave luftarake të të dyja palëve, treguesi më i menjëhershëm i rrezikut mbetet goditja mbi sigurinë energjetike dhe mbi stabilitetin e Lindjes së Mesme.