Pandeli Majko ka reaguar ashpër emocionalisht pas verdiktit për ish-liderët e UÇK-së, duke e quajtur atë një vendim dramatik që, sipas tij, nuk e rrëzon historinë, por mund të ndikojë në mënyrën si ajo interpretohet. Ish-kryeministri i kohës së luftës në Kosovë foli për një plagë njerëzore dhe politike që, në leximin e tij, prek më shumë se fatin individual të të dënuarve.
Majko: vendimi nuk e ndryshon historinë, por e trazon atë
Majko e përshkroi verdiktin e Gjykatës së Hagës si një zhvillim dramatik, duke shfaqur hapur emocionet e tij. Sipas tij, edhe pse dëgjohet pretendimi se UÇK-ja doli e paprekur si strukturë, pesha reale e këtij procesi mbetet shumë më e rëndë për kujtesën historike dhe për mënyrën si do të perceptohet lufta e Kosovës.
Ai argumentoi se, në leximin e tij, historia po vihet sërish nën presion interpretimesh që synojnë deformimin e saj. Për Majkon, fakti që figura të lidhura me UÇK-në janë vrarë ose dënuar e bën të pamundur një lexim të thjeshtëzuar të këtij procesi si një mbyllje të pastër politike e morale.
Thirrje për dinjitet, jo përplasje me drejtësinë
Në reagimin e tij, Majko kërkoi që Kosova dhe Shqipëria të shmangin shpërthimet kundër drejtësisë dhe të mbajnë një qëndrim dinjitoz. Ai tha se zemërimi ndaj një vendimi gjykate nuk përbën forcë politike, por dobësi.
Komentet e tij erdhën në një klimë emocionesh të forta pas vendimit, ku ai përmendi edhe pamjet e njerëzve që qanin, përfshirë ish-ushtarë të UÇK-së dhe familjarë. Për të, dimensioni njerëzor i çështjes nuk mund të lihet në hije nga gjuha formale e proceseve gjyqësore.
Procesi nuk mbyllet këtu, vëmendja te Apeli
Majko theksoi se beteja juridike nuk ka përfunduar dhe se tani mbetet edhe shkalla e Apelit. Ai kërkoi që zhvillimi të mos shihet thjesht si fat personal i disa individëve, por si një goditje me efekt më të gjerë politik dhe shoqëror.
Sipas tij, në rrethana lufte është e vështirë të ndash krejtësisht përgjegjësinë individuale nga pesha kolektive që mbart një konflikt. Ky është edhe thelbi i shqetësimit që ai ngriti për pasojat e vendimit në narrativën publike për luftën e Kosovës.
Gjykata Speciale dhe çmimi politik që, sipas Majkos, zgjodhi Kosova
Në komentet e tij, Majko u ndal edhe te krijimi i Gjykatës Speciale, e themeluar në vitin 2015 me vendim të Kuvendit të Kosovës pas ndryshimeve kushtetuese dhe marrëveshjeve me Bashkimin Evropian. Sipas tij, pranimi i kësaj gjykate ishte një kosto politike që Kosova e mori mbi vete në emër të konsolidimit ndërkombëtar.
Ai e paraqiti krijimin e saj si një akt që kërkonte trimëri politike, ndërsa la të kuptohet se shoqëria shqiptare e ka jetuar këtë proces si një pagesë të rëndë historike, të lidhur me vrasje dhe burgosje.
Edhe një raport personal me Hashim Thaçin
Reagimi i Majkos kishte edhe një ton personal. Ai kujtoi se gjatë luftës së Kosovës ishte kryeministër i Shqipërisë, ndërsa Hashim Thaçi ishte një prej drejtuesve të UÇK-së dhe pjesë e delegacionit të Kosovës në Rambuje.
Për Thaçin, Majko foli si për një figurë me rol në momentet kur Kosova u bë subjekt i të drejtave ndërkombëtare. Ai u shpreh krenar për miqësinë me të, duke i dhënë reagimit të tij edhe peshën e një lidhjeje politike e njerëzore që shkon përtej debatit të ditës.
Reagimi i ish-kryeministrit e zhvendos debatin nga formula zyrtare e vendimit te pasoja që ai mund të ketë mbi kujtesën, legjitimitetin e luftës dhe klimën politike mes Tiranës e Prishtinës.
Në këtë pikë, përplasja nuk duket vetëm juridike. Ajo mbetet edhe betejë për interpretimin e historisë dhe për mënyrën se si një shoqëri i përballon kostot e saj politike, njerëzore dhe simbolike.