Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dha në Tiranë një mesazh me dy shtresa: vlerësim për ritmin e Shqipërisë në procesin e integrimit dhe një kujtesë të qartë se fjalët për reforma nuk mjaftojnë pa zbatim. Në krah të kryeministrit Edi Rama, ajo e renditi Shqipërinë mes vendeve që po ecin më shpejt drejt BE-së, por la të kuptohet se prova e vërtetë mbetet te drejtësia, mjedisi dhe standardet që prekin jetën e përditshme.
Brukseli flet për progres, por me kushte të qarta
Sipas deklarimeve të von der Leyen, Shqipëria është ndër vendet që kanë avancuar më shumë në procesin e anëtarësimit në Bashkimin Evropian. Ajo tha se gjatë vitit të fundit është shënuar progres i rëndësishëm, duke e paraqitur vendin si një nga rastet më të spikatura në rajon.
Megjithatë, mesazhi i saj nuk ishte një çek i bardhë për qeverinë. Presidentja e Komisionit Evropian theksoi se vendi duhet të vazhdojë me reformat dhe, mbi të gjitha, me zbatimin e plotë të tyre, duke nënvizuar se vetëm kjo i jep peshë reale procesit të integrimit.
Drejtësia dhe mjedisi, dy fusha ku BE kërkon prova
Von der Leyen veçoi si prioritete kapitujt e hapur, kuadrin gjyqësor dhe mbrojtjen e mjedisit. Në thelb, sinjali nga Brukseli është se afrimi me BE-në nuk matet vetëm me miratimin formal të reformave, por me efektet konkrete që ato japin për qytetarët.
Ky është një detaj me peshë politike, pasi e zhvendos debatin nga retorika e suksesit te përgjegjësia për zbatim. Për drejtësinë në veçanti, mesazhi ishte i qartë: standardet duhen forcuar dhe jo thjesht shpallur si arritje.
213 milionë euro, SEPA dhe premtimi për uljen e roaming-ut
Në pjesën ekonomike, von der Leyen tha se Shqipëria ka përmbushur mbi 80% të hapave të parashikuar në kuadër të Planit të Rritjes së BE-së dhe se ka marrë 213 milionë euro nga Bashkimi Evropian. Ajo përmendi edhe përfshirjen e vendit në SEPA, si një hap që lidhet me integrimin financiar dhe lehtësimin e transaksioneve.
Një tjetër pikë e theksuar ishte procesi për uljen e tarifave të roaming-ut. Von der Leyen foli për synimin që kjo të çojë drejt roaming-ut falas, duke e paraqitur si një afrim praktik mes qytetarëve dhe tregut europian.
Anëtarësimi “mbi bazë meritash”, jo automatik
Presidentja e Komisionit Evropian tha se anëtarësimi i Shqipërisë në BE do të bazohet në merita. Sipas saj, për vendet që kanë bërë përparim më të madh do të hartohen udhërrëfyes konkretë, që përcaktojnë hapat e radhës drejt anëtarësimit.
Ajo sqaroi se BE-ja do të shqyrtojë institucionet, politikat dhe financat për të parë gatishmërinë për pranimin e anëtarëve të rinj. Kjo do të thotë se, pavarësisht toneve pozitive, procesi mbetet i kushtëzuar nga standarde të matshme dhe jo nga deklarata politike.
Nga tërmeti te shkollat e rindërtuara
Në fund, von der Leyen u ndal edhe te mbështetja e BE-së pas tërmetit të vitit 2019. Ajo kujtoi se Bashkimi Evropian kishte premtuar se do të qëndronte pranë Shqipërisë dhe përmendi rindërtimin e 63 shkollave përmes programit europian.
Mes tyre ajo përmendi edhe shkollën “Emin Duraku”, e planifikuar për t’u vizituar, duke e lidhur këtë investim me idenë e një brezi të ri europianësh që po edukohet në Shqipëri.
Vizita në Tiranë solli sërish mbështetje politike për kursin europian të Shqipërisë, por edhe një rikujtim që Brukseli nuk po jep miratim pa kushte.
Nëse qeveria e shet këtë si provë suksesi, pjesa më delikate mbetet ajo që vetë BE e vuri në qendër: zbatimi real i reformave dhe standardet që nuk maten me konferenca, por me rezultate.