Bashkimi Europian ka miratuar bazën ligjore për ngritjen e qendrave të dëbimit në vende të treta, duke i hapur rrugë një prej nismave më të debatueshme të viteve të fundit në politikën europiane të migracionit. Vendimi i marrë nga ministrat e Brendshëm në Luksemburg sinjalizon një kurs më të ashpër ndaj azilkërkuesve të refuzuar dhe ngre pikëpyetje serioze për standardet e të drejtave të njeriut.
Çfarë parashikojnë qendrat e reja të dëbimit
Sipas rregullave të miratuara, në të ashtuquajturat “Return Hubs” do të dërgohen personat që kanë marrë urdhër largimi nga BE-ja, por që nuk mund të kthehen në vendet e tyre të origjinës. Kjo ndodh, ndër të tjera, kur shteti i origjinës refuzon t’i pranojë.
Me këtë vendim, vendet anëtare kanë krijuar bazën ligjore për zhvendosjen e këtyre personave në vende të treta, një formulë që prej kohësh ka prodhuar përplasje politike dhe juridike në Europë.
Shtetet që e kanë shtyrë përpara nismën
Gjermania ka qenë ndër mbështetëset më këmbëngulëse të kësaj skeme, së bashku me Austrinë, Danimarkën, Greqinë dhe Holandën. Sipas versionit zyrtar nga Berlini, tashmë po zhvillohen bisedime paraprake me disa shtete për zbatimin e saj.
Ministri Dobrindt nuk ka bërë publik emrat e vendeve me të cilat po negociohet. Megjithatë, në diskutimet publike janë përmendur vazhdimisht Ruanda, Uganda, Libia dhe Kazakistani si destinacione të mundshme.
Kritika për rrezik të shkeljeve të të drejtave
Plani për këto qendra ka vite që diskutohet dhe mbetet thellësisht polemik. Organizata Amnesty International ka shprehur shqetësimin se në struktura të tilla mund të ndodhin shkelje të të drejtave të njeriut.
Po ashtu, janë ngritur paralajmërime për marrëveshje të mundshme me vende të prekura nga konflikti ose me paqëndrueshmëri politike, çka shton dyshimet mbi garancitë reale që mund t’u ofrohen personave të transferuar atje.
Masa më të ashpra për ata që refuzohen
Rregullat e reja përcaktojnë edhe mënyrën se si azilkërkuesit me kërkesë të refuzuar duhet të bashkëpunojnë në procesin e riatdhesimit nëse duan të shmangin ndalimin në paraburgim.
Në të kundërt, ata mund të përballen në të gjithë BE-në me ulje ose heqje të përfitimeve sociale, si edhe me konfiskim të dokumenteve të udhëtimit. Autoritetet kombëtare mund të urdhërojnë edhe mbajtjen në burg deri në momentin e dëbimit, nëse personi konsiderohet me rrezik arratisjeje ose rrezik për sigurinë kombëtare.
Zgjatet edhe afati maksimal i burgimit
Paketa e re parashikon zgjatje të kohëzgjatjes maksimale të burgimit, e cila mund të arrijë deri në 24 muaj. Në raste të veçanta, ky afat mund të shtyhet edhe me gjashtë muaj të tjerë.
Rregullat e reja pritet të hyjnë në fuqi në javët e ardhshme, duke vulosur një tjetër zhvendosje të politikës së migracionit të BE-së drejt masave më kufizuese dhe më të kontestuara.
Vendimi i ministrave të Brendshëm nuk mbyll debatin, por përkundrazi e zhvendos atë në një terren edhe më të ndjeshëm: sa larg mund të shkojë BE-ja në emër të kontrollit të migracionit pa cenuar standardet që vetë pretendon se mbron?
Pikërisht te kjo pikë do të përqendrohet përplasja mes institucioneve europiane, qeverive kombëtare dhe organizatave të të drejtave të njeriut në javët që vijnë.