Kryeministri Edi Rama prezantoi platformën “Pasqyrë Albania”, një projekt që, sipas qeverisë, do t’i lejojë qytetarët të shohin me një klik investimet publike, vendimet e bashkive, ecurinë e aplikimeve dhe statusin e ankesave. Në thelb, ekzekutivi po e shet nismën si përgjigje ndaj burokracisë dhe mungesës së gjurmueshmërisë në administratë, megjithëse efektiviteti real i saj do të matet vetëm kur platforma të bëhet e aksesueshme për publikun.
Platforma u prezantua nga Rama në AKSHI
Gjatë një takimi me ekspertët e AKSHI-t, Rama u njoh me funksionalitetet e platformës dhe risitë që ajo parashikon. Sipas tij, “Pasqyrë Albania” është ndërtuar për ta kthyer shtetin në një “dritare të vetme” për qytetarin.
Kryeministri tha se projekti lindi pas reflektimeve të qeverisë mbi mënyrën se si trajtohen kërkesat dhe ankesat në administratë, një problem që ai e përshkroi si pikë të dobët të marrëdhënies mes qytetarit dhe institucioneve. Platforma, sipas tij, pritet të bëhet së shpejti publike.
Katër shtyllat që qeveria paraqet si bazë të sistemit
Sipas prezantimit zyrtar, platforma mbështetet në katër shtylla kryesore. E para lidhet me informacionin mbi investimet publike, ku qytetarët do të mund të shohin se ku po investohet dhe në çfarë faze ndodhen projektet në zonën e tyre.
Shtylla e dytë ka të bëjë me vendimmarrjen vendore. Qytetarëve u premtohet akses mbi vendimet e bashkive dhe projektvendimet e këshillave bashkiakë, si edhe një asistent virtual për t’i orientuar mbi përmbajtjen e tyre.
Në shtyllën e tretë përfshihet gjurmimi i aplikimeve, shërbimeve dhe ankesave përmes hyrjes me e-Albania. Sipas AKSHI-t, qytetari do të mund të shohë statusin real të kërkesës së tij dhe fazat e trajtimit nga institucionet përgjegjëse.
Shtylla e katërt parashikon mundësinë që qytetarët të japin opinion për projektaktet në konsultim publik. Qeveria e paraqet këtë si zgjerim të pjesëmarrjes në vendimmarrje, edhe pse mbetet për t’u parë sa reale do të jetë pesha e këtyre komenteve në proces.
Premtimi për investimet: më shumë dukshmëri, jo domosdoshmërisht më shumë llogaridhënie
Rama tha se qytetarët do të mund të verifikojnë vetë ecurinë e investimeve në çdo zonë, përfshirë rastet kur projektet janë të pezulluara ose të vonuara. Sipas tij, kjo do të shërbejë për të kundërshtuar informacionet e pasakta që qarkullojnë në publik.
Megjithatë, nga prezantimi nuk u bë e qartë nëse platforma do të publikojë vetëm të dhëna përshkruese mbi projektet, apo edhe elementë më të ndjeshëm për llogaridhënien, si arsyet konkrete të vonesave, përgjegjësit institucionalë dhe afatet e pambajtura. Pikërisht këtu do të testohet vlera reale e transparencës së premtuar.
Ankesat si “pako” për t’u ndjekur në sistem
Pika që qeveria e paraqet si më të rëndësishmen është gjurmimi i ankesave dhe kërkesave të qytetarëve. Rama përdori krahasimin me një dërgesë postare, duke thënë se çdo hall apo kërkesë do të ndiqet si një “pako” që mund të kontrollohet gjatë gjithë rrugëtimit të saj në administratë.
Sipas versionit zyrtar, kjo do t’i japë fund paqartësisë nëse një kërkesë është marrë apo jo dhe në ç’fazë ndodhet. Qeveria e vendos theksin te përgjigjja në kohë si detyrim parësor të administratës, por mbetet e hapur pyetja nëse sistemi do të prodhojë vetëm njoftime formale apo zgjidhje reale për qytetarët.
“Pasqyrë Albania” po prezantohet si një instrument i ri transparence dhe kontrolli qytetar mbi administratën. Por përtej demonstrimit teknik dhe gjuhës optimiste të qeverisë, prova vendimtare do të jetë sa i plotë, i përdorshëm dhe i verifikueshëm do të jetë informacioni që publiku do të marrë në praktikë.
Nëse platforma kufizohet te fasada digjitale, ajo rrezikon të mbetet një tjetër premtim i paketuar mirë. Nëse ofron gjurmueshmëri reale dhe të dhëna që mbajnë institucionet nën presion, atëherë mund të ketë peshë përtej prezantimit politik.