Propozimi për uljen e pragut të TVSH-së nga 10 milionë në 5 milionë lekë ka hapur një tjetër front kundërshtie ndaj paketës fiskale. Në Komisionin për Ekonominë, përfaqësues të profesioneve të lira thanë se, nëse ndryshimet kalojnë pa u prekur, do t’i drejtohen sërish Gjykatës Kushtetuese, duke e cilësuar nismën si barrë të re dhe juridikisht problematike.
Kundërshtimi: barrë e re pas përplasjes për tatimin mbi të ardhurat
Avokati Lulzim Alushaj, në emër të Aleancës së Profesioneve të Lira, kërkoi rishikim të draftit dhe kujtoi se kjo kategori sapo ka kaluar një betejë tjetër me qeverinë për tatimin mbi të ardhurat, çështje që përfundoi në Gjykatën Kushtetuese në favor të tyre.
Sipas tij, ulja e menjëhershme e pragut prek drejtpërdrejt profesionistët që ofrojnë shërbime, si avokatët, dentistët dhe audituesit, sepse kostoja shtesë nuk mund të transferohet gjithmonë te klienti. Në këtë lexim, futja në skemën e TVSH-së shihet si goditje e dytë financiare për një grup që sapo doli nga një përballje tjetër fiskale.
Pretendimet për shkelje kushtetuese dhe efekt prapaveprues
Alushaj ngriti dyshime të forta për mënyrën si janë ndërtuar ndryshimet, duke argumentuar se si rregullimet për TVSH-në, ashtu edhe ato për dividendin, kanë efekt prapaveprues dhe cenojnë sigurinë juridike.
Sipas tij, nëse ligji miratohet në formën aktuale, ka mangësi që mund të bëhen objekt i një tjetër ankimi në Gjykatën Kushtetuese. Ky paralajmërim e zhvendos debatin përtej nivelit teknik fiskal dhe e kthen në test për standardin kushtetues të ndërhyrjeve të qeverisë në taksa.
Kontabilistët paralajmërojnë më shumë informalitet, jo më pak
Edhe kontabilisti Artur Papajani kundërshtoi logjikën e uljes së pragut, duke thënë se masa mund të prodhojë efekt të kundërt nga ai që pretendohet zyrtarisht në luftën kundër informalitetit.
Sipas tij, subjektet që preken janë biznese të regjistruara dhe formale, ndaj rikthimi i tyre në një skemë më të rëndë mund të shtyjë një pjesë të tyre drejt copëzimit të xhiros ose praktikave të tjera për t’iu shmangur barrës së re. Papajani propozoi një prag prej 8 milionë lekësh dhe kërkoi vlerësim të kostove që do të bien si mbi biznesin, ashtu edhe mbi administratën tatimore.
Ai ngriti edhe shqetësimin se ndryshimi mund të prekë një pjesë të fermerëve, të cilët rrezikojnë të humbasin përfitimet nga skema e kompensimit.
Përplasja me Braçen dhe kritikat ndaj shtetit
Mbledhja u shoqërua edhe me debat të drejtpërdrejtë mes Alushajt dhe deputetit socialist Erion Braçe. Avokati kritikoi ritmin e shpeshtë të ndryshimeve fiskale, duke thënë se mungesa e qëndrueshmërisë po dëmton sigurinë juridike për subjektet dhe investitorët.
Në debat, ai hodhi dyshime edhe mbi gatishmërinë e administratës tatimore për ta zbatuar reformën, duke përmendur gjoba të pajustifikuara, mungesë përgjigjesh dhe shtyrje afatesh. Tensioni u rrit kur Alushaj akuzoi shtetin për dështim funksional, ndërsa Braçe iu përgjigj me tone personale, duke e kthyer diskutimin nga thelbi i paketës fiskale te replika politike.
Përplasja nxori sërish në pah një problem që përsëritet në komisione: draftet fiskale prezantohen si ndërhyrje teknike, por sapo testohen nga grupet e prekura, dalin në sipërfaqe kostot reale, mungesa e parashikueshmërisë dhe hendeku mes versionit zyrtar dhe zbatimit në terren.
Në këtë fazë, kundërshtimi i profesioneve të lira mbetet i fokusuar te rishikimi i pragut dhe te pasojat ligjore të draftit. Por sinjali politik është më i gjerë: çdo ndryshim i ri fiskal po përballet jo vetëm me llogaritë e arkës së shtetit, por edhe me mungesën e besimit se administrata dhe qeveria po ndërhyjnë me standarde të qëndrueshme e të parashikueshme.
Nëse drafti kalon pa ndryshime, përplasja pritet të zhvendoset nga salla e komisionit në Gjykatën Kushtetuese.