Kryeministri Edi Rama ka shfrytëzuar një forum në Bruksel për të vënë sërish në shënjestër mënyrën si Bashkimi Europian menaxhon zgjerimin. Sipas versionit të paraqitur prej tij, Shqipëria dhe vendet e tjera kandidate nuk pengohen vetëm nga standardet që duhet të përmbushin, por edhe nga konfliktet dhe kalkulimet politike brenda vetë BE-së.

Kritika ndaj politikës së zgjerimit
Gjatë Forumit të II-të të Zgjerimit të BE-së, Rama deklaroi se e mbështet anëtarësimin e bazuar në meritë, duke e paraqitur atë si një mekanizëm që i detyron vendet kandidate të transformohen dhe të forcojnë institucionet.
Në të njëjtën kohë, ai tha se politika europiane shpesh i zhgënjen vendet aspirante, pasi procesi, sipas tij, ndikohet edhe nga mosmarrëveshjet mes shteteve anëtare dhe jo vetëm nga ecuria reale e reformave.
Mes meritës dhe bllokimeve politike
Rama argumentoi se qasja e bazuar në meritë është e dobishme për vetë Shqipërinë, sepse e detyron administratën dhe shtetin të bëjnë hapa që ndryshe mund të shtyheshin ose të shmangeshin.
Por kritika e tij u fokusua te ndarja mes punës teknike dhe vendimmarrjes politike në BE. Sipas tij, aty qëndron edhe problemi kryesor: vendet kandidate mund të kalojnë etapa të vështira, por në fund përballen me bllokime që lidhen me interesa të brendshme të unionit.
Mesazhi për Komisionin dhe shtetet anëtare
Në fjalën e tij, Rama përdori edhe krahasime të forta për të përshkruar raportin me institucionet europiane, duke thënë se Komisioni Europian ka të drejtë të ushtrojë presion në emër të standardeve, por jo që vendet të penalizohen nga përplasjet politike mes anëtarëve të BE-së.
Ai kërkoi një qasje më të qartë dhe më të bashkërenduar nga Komisioni, Këshilli dhe shtetet anëtare ndaj vendeve që presin të afrohen me unionin.
Retorikë e njohur, pa përgjigje për ritmin e brendshëm të reformave
Deklaratat e Ramës në Bruksel vijnë në një linjë të njohur politike, ku kritika ndaj hezitimit të BE-së shoqërohet me mbrojtjen e procesit të integrimit si rruga e vetme strategjike për Shqipërinë.
Megjithatë, kjo retorikë lë të hapur një pyetje të rëndësishme: sa nga vonesat lidhen realisht me konfliktet brenda BE-së dhe sa me ritmin e reformave që institucionet shqiptare pretendojnë se po i çojnë përpara. Pikërisht në këtë pikë, debati për integrimin mbetet më shumë se një çështje fjalimesh diplomatike.
Rama theksoi se Shqipëria mbetet e orientuar drejt BE-së dhe se anëtarësimi nuk mund të vijë pa meritë. Por mesazhi i tij nga Brukseli ishte i qartë: sipas qeverisë, problemi nuk qëndron vetëm te kriteret, por edhe te politika e unionit që, në raste të caktuara, ndryshon rregullat e lojës gjatë rrugës.
