Pas një seance maratonë që zgjati rreth 18 orë, Kuvendi i Shqipërisë miratoi me 85 vota pro ndryshimet në Kodin Penal, mes të cilave edhe dekriminalizimin e shpifjes, por vetëm për gazetarët. Mazhoranca socialiste rrëzoi propozimin e opozitës që shpifja të hiqej si vepër penale për të gjithë qytetarët, duke zgjedhur një zgjidhje të pjesshme që tashmë po has kritika të forta nga organizatat evropiane të medias.
Qeveria e paraqiti këtë ndryshim si një hap në përputhje me udhëzimet e Bashkimit Europian në kuadër të procesit të integrimit. Megjithatë, organizatat evropiane e kanë kundërshtuar këtë interpretim, duke theksuar se dekriminalizimi i pjesshëm bie ndesh me standardet e BE-së për lirinë e shprehjes.
Federata Europiane e Gazetarëve reagoi pak para votimit, duke e cilësuar vendimin si një manovër politike që nuk garanton mbrojtje reale dhe të barabartë për lirinë e shprehjes. Sipas saj, standardet evropiane kërkojnë heqjen e plotë të shpifjes nga Kodi Penal dhe jo trajtime selektive të bazuara në status profesional.
Organizatat e medias theksojnë se dekriminalizimi vetëm për gazetarët krijon një precedent problematik, pasi lë të hapur mundësinë e presionit penal ndaj qytetarëve të tjerë, aktivistëve, denoncuesve dhe organizatave të shoqërisë civile. Sipas tyre, për sa kohë shpifja mbetet vepër penale, ajo ushtron një efekt frikësues mbi debatin publik dhe shprehjen kritike.
Në deklaratat e tyre, organizatat europiane vlerësojnë pozitivisht forcimin e mbrojtjes penale ndaj dhunës dhe kërcënimeve serioze kundër gazetarëve, përmes ndryshimeve në nenet që lidhen me sigurinë e tyre profesionale. Megjithatë, ato theksojnë se këto masa nuk mjaftojnë për të kompensuar mbajtjen e shpifjes si vepër penale.
Një tjetër shqetësim lidhet me faktin se ligji parashikon përjashtim nga përgjegjësia penale vetëm për gazetarët e përshkruar si “të regjistruar dhe të njohur”, në një kontekst ku Shqipëria nuk ka një sistem formal të regjistrimit të gazetarëve. Sipas organizatave, ky formulim krijon pasiguri juridike dhe bie ndesh me standardet evropiane për pavarësinë e medias.
Po ashtu, mbajtja e veprës penale të ofendimit shihet si një problem serioz, pasi lejon ndjekjen penale të shprehjes kritike përmes dispozitave alternative, duke ruajtur presionin e ligjit penal mbi debatin publik.
Organizatat evropiane të medias theksojnë se dekriminalizimi i plotë i shpifjes dhe ofendimit mbetet i vetmi rezultat i pranueshëm për të garantuar përputhje të qëndrueshme me standardet e Bashkimit Europian dhe për të mbrojtur realisht shprehjen e interesit publik në Shqipëri. Sipas tyre, ndryshimet e miratuara së fundmi nuk e arrijnë këtë objektiv dhe rrezikojnë të lënë të pandryshuar klimën e frikës dhe pasigurisë ligjore në diskursin demokratik.