Shkarkimi i Freskida Halilaj nga posti i drejtoreshës së IdentiTek, shoqëria shtetërore që prodhon dokumentet biometrike të shqiptarëve, nuk është një lëvizje rutinë administrative. Ai vjen pas një zinxhiri të gjatë denoncimesh, auditimesh dhe përplasjesh të brendshme, që zbulojnë një model drejtimi autoritar, procedura të dyshimta prokurimi dhe një klimë presioni sistematik ndaj stafit.
Ky nuk është një rast “gabimi teknik”, por një histori e ndërtuar hap pas hapi, me emra, shifra, dokumente dhe përgjegjësi të qarta.
Nga Kalimi I Prodhimit Të Pasaportave Tek “IdentiTek”
Pas largimit të kompanisë private “Aleat”, qeveria vendosi të marrë drejtpërdrejt në kontroll prodhimin e pasaportave dhe kartave të identitetit, duke krijuar shoqërinë shtetërore IdentiTek. Zyrtarisht, qëllimi ishte rritja e sovranitetit shtetëror dhe ulja e kostove.
Në praktikë, sipas burimeve të brendshme, IdentiTek u kthye shpejt në një terren eksperimentimi për emërime politike, paga të fryra dhe vendime pa transparencë.
Drejtoresha e parë, Loina Prifti, u largua pas zhurmës së madhe që shkaktoi vetëvendosja e një page mujore prej 15 mijë eurosh. Pas ardhjes së Ervin Hoxhës në krye të Ministrisë së Brendshme, në tetor 2024, ajo u shkarkua dhe në vend të saj u emërua Freskida Halilaj, atëherë vetëm 32 vjeçe.
Kontrata Që Nxiti Shpërthimin
Në qendër të gjithë aferës qëndron një kontratë konsulence IT, e lidhur më 24 korrik 2024, për shërbime në fushën e prodhimit të dokumenteve biometrike.
- Afati fillestar: 6 muaj
- Vlera përfundimtare: 684.000 euro
- Subjekti fitues: Biometrics Consultech ABC
Sipas dokumentacionit, kontrata duhej të përfundonte më 24 janar 2025. Gjatë kësaj periudhe:
- kompania duhej të dorëzonte 4 raporte konsulence;
- realisht janë dorëzuar vetëm 2 raporte;
- nuk ka asnjë dokument që provon ndërprerje të punës apo pengesa reale në zbatimin e kontratës.
Megjithatë, sapo mori detyrën, Freskida Halilaj kërkoi zgjatjen e kontratës deri në 9 muaj, duke u mbështetur në një klauzolë që lejon shtyrjen vetëm në rast ndërprerjeje të provuar të punës. Një ndërprerje që, sipas burimeve dhe auditit, nuk ka ekzistuar kurrë.
Presioni Direkt: “Firmos Ose Ik”
Sipas dëshmive të stafit drejtues, Halilaj mblodhi vartësit në një takim të brendshëm dhe ua bëri të qartë se:
- zgjatja e kontratës duhej firmosur;
- kush refuzonte, shkarkohej nga puna.
Disa drejtues kundërshtuan hapur, duke argumentuar se:
- zgjatja ishte në shkelje të ligjit;
- mungonin bazat faktike dhe dokumentare;
- përgjegjësia penale do të binte mbi firmëtarët.
Pas këtij takimi, nisi ajo që punonjësit e quajnë “fshesa”:
- u shkarkuan ata që refuzuan të firmosnin;
- një pjesë firmosën nga frika e humbjes së vendit të punës;
- klima në institucion u kthye në frikë dhe heshtje.
Auditi I Ministrisë Së Brendshme: Një Listë E Gjatë Shkeljesh
Raporti i auditit të Ministrisë së Brendshme e përforcoi edhe më tej dyshimin se kemi të bëjmë me një procedurë të manipuluar.
Ndër shkeljet kryesore të evidentuara:
- mungesë argumentimi pse projekti nuk mund të ndahej në lote dhe të realizohej pjesërisht nga vetë shoqëria;
- mungesë dokumentacioni që justifikon përzgjedhjen e operatorëve të ftuar;
- shtyrje e qëllimshme e afatit të dorëzimit të ofertave për të pritur një ofertë të tretë, e cila më pas u shpall fituese;
- mungesë transparence në komunikimin zyrtar me operatorët ekonomikë;
- paqartësi në ndarjen e fazave të projektit dhe në koston reale të secilës fazë;
- mungesë argumentimi për vlerën financiare prej mbi 47 milionë lekësh.
Pavarësisht këtyre gjetjeve, procedura u çua përpara, duke ngritur dyshime serioze për shpërdorim detyre, cenim të konkurrencës dhe favorizim të operatorëve të caktuar.
Klima E Terrorit Administrativ
Denoncimet e brendshme nuk ndalen te tenderët. Sipas punonjësve:
- janë emëruar persona pa kualifikim profesional;
- disa punonjës figurojnë në listë-pagesë, por nuk shfaqen kurrë në zyra;
- drejtoria e Burimeve Njerëzore është kthyer në instrument ndëshkimi;
- kush shpreh mendim kritik largohet.
Në këtë kontekst, IdentiTek përshkruhet jo si institucion publik, por si një strukturë e mbyllur, e ndërtuar mbi besnikëri personale dhe frikë.
Madje janë ngritur publikisht dyshime edhe për arsimin dhe kualifikimin profesional të vetë Freskida Halilajt – një çështje që deri tani nuk është sqaruar nga autoritetet.
Shkarkimi Dhe Pyetja Që Mbetet
Shkarkimi i Freskida Halilajt dhe emërimi i Silda Cepe në krye të IdentiTek shihet si përpjekje për të frenuar një situatë që rrezikonte të kthehej në skandal të hapur kombëtar.
Por pyetja thelbësore mbetet: A do të mjaftojë një shkarkim administrativ, apo kjo dosje do të përfundojë në SPAK?
Kur bëhet fjalë për pasaporta, karta identiteti dhe sisteme biometrike, çdo shkelje nuk është thjesht financiare – është çështje sigurie kombëtare. Dhe për këtë arsye, përgjigjet nuk mund të mbeten të cungura.