Është bërë publik lajmi për ndarjen nga jeta të piktorit të filmit Shyqyri Sako, një prej emrave të lidhur për dekada me prodhimin kinematografik shqiptar. Njoftimi është shpërndarë nga Arkivi Qendror Shtetëror i Filmit, i cili e përshkruan Sakon si një artist me rreth 50 vite krijimtari dhe me kontribut të gjatë në Kinostudio.
Njoftimi për humbjen e artistit
Sipas njoftimit të Arkivit, Shyqyri Sako ishte “miku i Arkivit” dhe një figurë e njohur e pikturës së filmit. Institucioni e lidhi figurën e tij me një rrugëtim të gjatë artistik, të shtrirë përgjatë disa dekadave në kinematografinë shqiptare.
Në mungesë të të dhënave të tjera zyrtare të publikuara deri tani, njoftimi i Arkivit mbetet burimi kryesor mbi ndarjen nga jeta të artistit dhe mbi përmbledhjen e veprës së tij.
Nga studimet te puna në Kinostudio
Sipas të njëjtit burim, Sako studioi për tre vite në Moskë, në Institutin e Artit VGIG, për pikturë filmi, por nuk arriti t’i përfundonte studimet atje. Më pas u diplomua në Tiranë.
Në vitin 1963, ai nisi punën në Kinostudio. Po sipas Arkivit, filmi i parë ku mori pjesë si piktor filmi ishte “Detyrë e posaçme”, ndërsa aktiviteti i tij vijoi deri te filmi “Plumba prej plasteline” në vitin 1997, kur doli në pension.
Kontributi në filmin shqiptar
Arkivi thekson se Shyqyri Sako u vlerësua me medalion në Festivalin e 4-t të Filmit Shqiptar për punën me dekoret dhe rekuizitat në filmin “Mësonjëtorja”.
Përtej punës në skenografi dhe në anën pamore të filmave, ai përmendet edhe si autor i një pjese të rëndësishme të koleksionit të afishave të filmit, që sot konsiderohet pjesë e trashëgimisë së Arkivit Qendror Shtetëror të Filmit.
Materiale arkivore të risjella në vëmendje
Në njoftimin e publikuar janë përmendur edhe materiale filmike nga arkiva, mes tyre një ekspozitë e piktorit Shyqyri Sako në vitin 1989 dhe një dekorim në Kinostudio me rastin e 70-vjetorit të Pavarësisë, në vitin 1982.
Këto materiale e rikthejnë në vëmendje jo vetëm figurën e artistit, por edhe një pjesë të memories vizuale të kinemasë shqiptare, ku puna e piktorit të filmit ka qenë shpesh më pak e dukshme për publikun sesa vetë filmat.
Ndarja nga jeta e Shyqyri Sakos sjell sërish në fokus rolin e artistëve që punuan për dekada në prapaskenën e filmit shqiptar, por lanë gjurmë të qarta në identitetin e tij pamor.
Për momentin, institucionet kanë ndarë vetëm të dhënat bazë mbi jetën dhe kontributin e tij, ndërsa vepra që ai la pas mbetet pjesë e dokumentuar e arkivës së filmit shqiptar.