Eric Wendt, i nominuar nga Donald Trump për postin e ambasadorit të SHBA në Tiranë, doli para Komitetit për Marrëdhëniet me Jashtë në Senatin amerikan dhe renditi katër shtyllat që, sipas tij, do të udhëheqin mandatin nëse merr konfirmimin. Në qendër të deklarimit të tij ishin korrupsioni, krimi i organizuar transnacional, siguria, mbrojtja dhe klima për biznesin amerikan në Shqipëri.
Çfarë tha para Senatit
Sipas deklarimit të tij në Senat, Wendt tha se prioriteti kryesor do të jetë mbrojtja e qytetarëve amerikanë dhe avancimi i interesave të SHBA. Ai paralajmëroi se, nëse konfirmohet dhe mbërrin në Tiranë, do të nisë një vlerësim për të hartuar një plan pune për vendin.
Në fjalën e tij, ai e paraqiti partneritetin me Shqipërinë si të mbështetur mbi interesa të përbashkëta dhe mbi angazhimin për liri e siguri. Ky është versioni i shprehur nga vetë kandidati, në një seancë ku synohej të argumentonte pse duhet të marrë postin diplomatik në Tiranë.
Korrupsioni dhe krimi, prioriteti i parë i shpallur
Një nga pikat më të forta të deklarimit të Wendt ishte mbështetja që, sipas tij, SHBA do t’i japin Shqipërisë në luftën kundër korrupsionit, krimit të organizuar transnacional dhe trafikut të drogës të lidhur me kartelet e Amerikës Latine.
Ai e lidhi këtë qasje jo vetëm me situatën në Shqipëri, por edhe me interesin amerikan për siguri. Pra, sipas kandidatit për ambasador, përballja me korrupsionin dhe rrjetet kriminale në vend shihet si çështje që prek drejtpërdrejt edhe SHBA, jo thjesht si mbështetje politike për Tiranën.
Mbrojtja, NATO dhe objektivi për rritjen e shpenzimeve
Në prioritetin e dytë, Wendt u ndal te fusha e mbrojtjes. Ai e cilësoi Shqipërinë si aleate të NATO-s dhe tha se do të punojë për të mbështetur progresin drejt objektivit të samitit të NATO-s në Hagë 2025 për rritjen graduale të shpenzimeve të mbrojtjes në 5% të PBB-së deri në vitin 2035.
Po ashtu, ai përmendi forcimin e kapaciteteve kibernetike mes SHBA dhe Shqipërisë, si edhe nisma të përbashkëta ushtarake. Deklarimi vjen në një kohë kur çështjet e sigurisë dhe investimeve në mbrojtje po marrin peshë më të madhe në rajon dhe brenda aleancës.
Ekonomia dhe kushtet për biznesin amerikan
Prioriteti i tretë i shpallur nga Wendt lidhet me diplomacinë ekonomike dhe tregtare. Sipas tij, sektorë si inteligjenca artificiale, energjia, infrastruktura dhe minierat po rriten në Shqipëri, ndaj bizneset dhe investitorët amerikanë duhet të trajtohen me transparencë dhe me kushte të barabarta ligjore e kontraktuale.
Ky formulim sinjalizon se, përtej retorikës për partneritetin strategjik, Uashingtoni pret standarde më të qarta loje për kapitalin amerikan. Në thelb, mesazhi i tij ishte se klima e biznesit dhe garancitë kontraktuale do të jenë pjesë e vëzhgimit diplomatik të SHBA në Tiranë.
Profili i kandidatit dhe lidhja e tij me Shqipërinë
Wendt tha se ka mbi 34 vjet shërbim për SHBA si ushtarak në detyrë aktive dhe se ka mbajtur edhe një rol në Departamentin e Shtetit, ku ka drejtuar një koalicion me tetë vende si Koordinator i Sigurisë i SHBA për Izraelin dhe Autoritetin Palestinez.
Ai kujtoi gjithashtu se, si komandant i Forcave të Operacioneve Speciale të NATO-s, ka pasur nën komandë edhe trupa shqiptare, ndërsa në Afganistan ka shërbyer në një strukturë ku përfshiheshin gjithashtu forca nga Shqipëria. Në fund të paraqitjes së tij, Wendt tha se është i nderuar për nominimin dhe se pret të bashkëpunojë me Senatin dhe partnerët në Shqipëri, nëse konfirmohet në detyrë.
Seanca në Senat shërbeu si prezantimi i parë i plotë publik i qasjes që Eric Wendt thotë se do të ndjekë ndaj Shqipërisë. Tashmë mbetet të shihet nëse ai do të marrë konfirmimin dhe si do të përkthehen këto prioritete në praktikë në raportin mes Uashingtonit dhe Tiranës.
Për Shqipërinë, mesazhi ishte i qartë: sipas kandidatit amerikan, korrupsioni, krimi, mbrojtja dhe standardet për investimet do të jenë në fokusin e mandatit të tij të mundshëm.