Ekonomia shqiptare pritet të futet në një fazë më të ngadaltë rritjeje në dy vitet e ardhshme, sipas raportit të pranverës të Komisionit Europian. Vlerësimi i Brukselit sinjalizon një frenim të ritmit ekonomik pas 2025-ës dhe ngre pikëpyetje për sa e qëndrueshme është rritja, në një moment kur presionet e jashtme dhe kostot e energjisë mbeten të larta.
Brukseli pret ritëm më të ulët në 2026 dhe 2027
Sipas Komisionit Europian, rritja ekonomike e Shqipërisë pritet të zbresë në 3.3% në vitet 2026 dhe 2027, nga 3.7% që është regjistruar për vitin 2025. Raporti e përshkruan këtë si një moderim të ritmit të zgjerimit ekonomik, jo si ndalim të tij, por sinjali është i qartë: pritshmëritë janë ulur.
Në lexim praktik, kjo do të thotë se ekonomia vazhdon të rritet, por me një ritëm më të dobët se më parë. Për një vend që e ka mbështetur shpesh narrativën zyrtare te performanca ekonomike, ky parashikim i ri kërkon më shumë kujdes sesa triumfalizëm.
Konsumi, investimet dhe turizmi mbeten shtyllat kryesore
Sipas raportit, ekonomia shqiptare pritet të mbështetet kryesisht nga konsumi i brendshëm dhe investimet. Turizmi përmendet sërish si një nga sektorët kryesorë të rritjes, megjithatë Komisioni Europian paralajmëron se edhe ky sektor mund të përballet me rënie.
Pra, edhe aty ku raporti identifikon motorët kryesorë të ekonomisë, nuk mungon rezerva. Varësia nga kërkesa e brendshme dhe nga një sektor si turizmi e bën rritjen më të ndjeshme ndaj goditjeve të jashtme dhe luhatjeve sezonale.
Inflacioni dhe energjia, presion i ri mbi ekonominë
Komisioni Europian parashikon që inflacioni të rritet në vitin 2026, i nxitur nga çmimet më të larta të energjisë pas konfliktit në Lindjen e Mesme. Më pas, sipas të njëjtit vlerësim, inflacioni pritet të mbetet afër objektivit 3% të bankës qendrore.
Raporti e lidh ngadalësimin e ekonomisë me pasigurinë e shtuar të jashtme dhe me kostot energjetike. Kjo do të thotë se frenimi nuk shihet vetëm si çështje e ciklit të brendshëm, por edhe si pasojë e një mjedisi më të paqëndrueshëm ndërkombëtar.
Emigracioni mbetet problem, deficiti pritet të zgjerohet
Një tjetër shqetësim i ngritur nga Komisioni Europian është tregu i punës. Edhe pse papunësia pritet të mbetet në nivele të ulëta, sipas raportit emigracioni vazhdon të konsiderohet problem për ekonominë shqiptare.
Në të njëjtën kohë, Brukseli parashikon që deficiti i qeverisë së përgjithshme të zgjerohet në vitin 2026, përpara se të ngushtohet në 2027. Ndërsa raporti i borxhit qeveritar ndaj PBB-së pritet të vijojë rënien, ky vlerësim mbështetet, sipas versionit të raportit, nga dinamika e favorshme e rritjes nominale.
Negociatat me BE-në shihen si faktor pozitiv
Në anën tjetër, Komisioni Europian e sheh përparimin në negociatat e anëtarësimit në Bashkimin Europian si një mundësi pozitive për ekonominë shqiptare. Sipas raportit, ky proces mund të ndikojë në përmirësimin e klimës ekonomike dhe të besimit.
Megjithatë, mbetet për t’u parë sa do të përkthehet kjo mundësi në efekte konkrete në ekonomi. Deri tani, raporti i pranverës jep një mesazh më të përmbajtur: rritja vazhdon, por me më shumë kufizime dhe me më pak hapësirë për optimizëm politik.
Raporti i Komisionit Europian nuk flet për krizë, por as nuk lë vend për vetëkënaqësi. Për Shqipërinë, sinjali është se vitet 2026 dhe 2027 mund të jenë më të vështira se sa sugjeron komunikimi zyrtar.
Nëse konsumi, investimet dhe turizmi do të mjaftojnë për të mbajtur ekonominë në ritëm, kjo do të testohet përballë inflacionit, energjisë së shtrenjtë dhe largimit të fuqisë punëtore. Pikërisht aty matet realisht forca e ekonomisë, jo te sloganet.