Pas përplasjeve të dhunshme në Zvërnec, reagimi i Athinës zyrtare nuk u kufizua vetëm te incidenti ku, sipas palës greke, mbeti i plagosur një shtetas grek. Ministria e Jashtme e Greqisë e përdori episodin edhe për të rikthyer në tryezë një çështje më të gjerë politike: shtrirjen e pretenduar të minoritetit grek në këtë zonë të Vlorës.
Reagimi i Greqisë pas incidentit
Sipas versionit zyrtar të Athinës, autoritetet greke janë shprehur të shqetësuara për ngjarjen në Zvërnec dhe kanë kërkuar nga pala shqiptare zbardhjen e plotë të episodit, si edhe identifikimin e personave përgjegjës për incidentet.
Po sipas autoriteteve greke, Ambasada e Greqisë në Tiranë ka ndërhyrë menjëherë për t’i ofruar ndihmë konsullore dhe mjekësore shtetasit grek të plagosur gjatë përplasjes.
Pretendimi i ri për minoritetin në Zvërnec
Pikërisht në këtë kontekst, Athina zyrtare ka artikuluar për herë të parë pretendimin se në Zvërnec ka prani të minoritetit grek. Ky pozicionim e zgjeron debatin përtej incidentit të së shtunës dhe e fut ngjarjen në një kornizë më të ndjeshme politike e diplomatike.
Në deklaratën e saj, Ministria e Jashtme greke vë theksin te respektimi i shtetit të së drejtës, mbrojtja e të drejtave pronësore dhe të drejtat e pjesëtarëve të Minoritetit Kombëtar Grek në Shqipëri.
Prona, mjedisi dhe presioni mbi procesin e integrimit
Deklarata greke përfshin edhe një tjetër shtresë presioni politik: mbrojtjen efektive të zonave të mbrojtura mjedisore, sipas standardeve dhe legjislacionit evropian. Mesazhi i Athinës lidhet drejtpërdrejt me procesin e integrimit të Shqipërisë në Bashkimin Evropian.
Në këtë mënyrë, një përplasje lokale po përdoret nga pala greke për të ngritur një paketë më të gjerë shqetësimesh, nga pronat te të drejtat e pakicave dhe standardet e shtetit të së drejtës.
Beleri e çon çështjen në Komisionin Evropian
Në debatin e hapur pas ngjarjes është përfshirë edhe eurodeputeti Fredi Beleri, pjesë e partisë në pushtet në Greqi. Ai i ka dorëzuar Komisionit Evropian një pyetje zyrtare lidhur me situatën në Zvërnec.
Sipas Belerit, në fshatin Zvërnec të qarkut Vlorë, ku sipas tij jetojnë kryesisht anëtarë të Minoritetit Kombëtar Grek, një kompani private dyshohet se po ndërhyn dhe po zë toka e prona të konfiskuara që nga regjimi komunist në vitet 1960, të cilat ende nuk u janë kthyer pronarëve të ligjshëm.
Në pyetjen e tij, Beleri kërkon të dijë nëse Brukseli është në dijeni të këtyre denoncimeve, çfarë masash mund të merren për mbrojtjen e të drejtave themelore dhe pronësore të pakicave kombëtare në vendet kandidate, si dhe nëse ecuria e Shqipërisë drejt BE-së duhet të kushtëzohet me rezultate konkrete në këto fusha.
Deri në këtë fazë, reagimi publik i Athinës dhe lëvizja e Belerit në Bruksel e kanë zhvendosur fokusin nga incidenti në terren drejt një debati më të gjerë për pronat, pakicat dhe raportin e Shqipërisë me standardet evropiane.
Ajo që mbetet për t’u parë është nëse institucionet shqiptare do të japin një version të plotë dhe të verifikueshëm për ngjarjen në Zvërnec, përtej presionit diplomatik dhe interpretimeve politike që po e shoqërojnë atë.