Debati për projektin në Zvërnec është zhvendosur sërish në përplasje të drejtpërdrejtë politike. Kreu i PD-së, Sali Berisha, akuzoi kryeministrin Edi Rama se po shmang përgjigjet për pronësinë, mjedisin dhe bazën ligjore të lejes së zhvillimit, ndërsa protestat kundër projektit po paraqiten nga opozita si një reagim qytetar ndaj mungesës së transparencës.
Reagimi i Berishës pas deklaratave të Ramës
Sipas deklaratës së Berishës, kryeministri përdori daljen e tij publike për të sulmuar dhe delegjitimuar protestuesit që kundërshtojnë projektin në Zvërnec. Kreu i opozitës e paraqiti reagimin e Ramës si një përpjekje për të shmangur thelbin e çështjes dhe për ta zhvendosur debatin te armiq të jashtëm dhe te narrativa e ashtuquajtur e "luftës hibride".
Berisha pretendoi se protestat po zhvillohen prej një jave dhe se kërkesat kryesore janë dorëheqja e Ramës dhe anulimi i vendimeve që, sipas tij, rrezikojnë mjedisin dhe klimën e investimeve në vend. Këto mbeten qëndrime politike të opozitës, të shprehura në kulmin e një konflikti që po merr edhe ngarkesë institucionale.
Akuza për mungesë transparence te projekti
Në qendër të reagimit të Berishës ishte pretendimi se qeveria nuk ka dhënë transparencë minimale për çështjen e pronësisë, ndikimin në mjedis dhe detyrimet që lidhen me procesin e integrimit europian. Sipas versionit të opozitës, publikut nuk i janë sqaruar elementët bazë të investimit, përtej referencave të përgjithshme për vlerën financiare.
Berisha përmendi edhe direktivën "Natura 2000" të Komisionit Europian, duke ngritur pikëpyetje nëse për projektin janë bërë vlerësimet e nevojshme strategjike dhe mjedisore. Në reagimin e tij, ai sugjeron se këto procedura ose nuk janë bërë, ose të paktën nuk janë bërë publike në mënyrë të qartë.
Pretendimi kyç: leja mes konflikteve gjyqësore
Akuza më e drejtpërdrejtë e Berishës ishte se leja e zhvillimit është firmosur "në kundërshtim me ligjin", ndërsa sipas tij ekzistonin konflikte gjyqësore mes palëve për pronën. Ky është një pretendim politik i fortë që, bazuar në materialin burimor, nuk shoqërohet me dokumente apo përgjigje institucionale brenda së njëjtës përmbajtje.
Ai ngriti gjithashtu dyshime mbi vetë bazën procedurale të lejes, duke thënë se një e tillë nuk mund të miratohet pa projekt ose të paktën pa një projekt-ide. Në mungesë të një sqarimi zyrtar të përfshirë në material, mbetet e paqartë se cili ka qenë dokumentacioni mbi të cilin është mbështetur vendimmarrja.
Përplasja politike thellohet edhe te mjedisi
Në fund të reagimit, Berisha e zgjeroi sulmin edhe te mënyra si qeveria flet për mbrojtjen e pyjeve dhe mjedisit, duke e konsideruar këtë si propagandë në kontrast me gjendjen reale në vend. Edhe këtu, kemi të bëjmë me një qëndrim politik të opozitës, i artikuluar në funksion të debatit për projektin në Zvërnec.
Çështja mbetet e ndjeshme sepse përtej gjuhës së ashpër politike, publiku pret përgjigje konkrete për pronësinë, kriteret mjedisore dhe ligjshmërinë e lejes së zhvillimit. Pikërisht në këto pika po përqendrohet edhe presioni i protestuesve, sipas versionit të opozitës.
Për momentin, reagimi i Berishës shton presionin politik, por nuk e zëvendëson nevojën për dokumente dhe sqarime zyrtare mbi projektin në Zvërnec.
Nëse qeveria pretendon se procedura është e rregullt, atëherë transparenca për lejen, pronësinë dhe vlerësimet mjedisore mbetet testi real përballë publikut.