Zjarret masive dhe temperaturat rekord në Evropë po rikthejnë në qendër një alarm që institucionet financiare për vite me radhë e kanë trajtuar me ritme të ngadalta. Këtë herë, paralajmërimi vjen nga Banka Qendrore Europiane, e cila po e lidh hapur dëmtimin e natyrës me rrezikun për ekonominë globale dhe sistemin bankar.
BQE e lidh krizën e natyrës me rrezikun financiar
Sipas një zyrtari të lartë të Bankës Qendrore Europiane, kriza klimatike dhe dëmtimi i shpejtë i natyrës po përbëjnë një kërcënim gjithnjë e më të madh për ekonominë globale dhe stabilitetin financiar.
Frank Elderson, anëtar i bordit ekzekutiv të BQE-së, ka deklaruar se institucioni po shton monitorimin e rreziqeve financiare që lidhen me shkatërrimin e “shërbimeve të ekosistemit”, pra proceseve dhe burimeve natyrore që mbështesin aktivitetin ekonomik dhe jetën njerëzore.
Nga natyra te kreditë, bankat dhe inflacioni
Sipas Elderson, varësia e ekonomisë nga natyra është më e madhe nga sa pranohet zakonisht në debatet publike dhe financiare. Në këtë logjikë, dëmtimi i ekosistemeve nuk mbetet vetëm problem mjedisor, por mund të godasë drejtpërdrejt bankat, kreditimin, rritjen ekonomike dhe inflacionin.
Mesazhi i tij është i qartë: nëse dëmtohet baza natyrore mbi të cilën mbështeten ekonomitë, pasoja nuk do të ndalen te ambienti, por do të kalojnë te financat dhe stabiliteti i tregjeve.
Alarmi vjen mes zjarreve dhe vapës ekstreme në Evropë
Paralajmërimi i BQE-së vjen në një moment kur pjesë të Evropës po përballen me pasoja të rënda nga temperaturat rekord dhe zjarret masive.
Në Francë dhe Spanjë, sipas raportimeve të Guardian, zjarret kanë shkatërruar sipërfaqe të mëdha toke, biznese dhe banesa, duke sjellë kosto të mëdha ekonomike përveç humbjeve njerëzore. Sipas versionit të paraqitur nga zyrtari i BQE-së, fatkeqësitë e lidhura me ngrohjen globale po bëhen më të shpeshta dhe po shtojnë presionin mbi stabilitetin financiar.
Çfarë po përgatit BQE për bankat e zonës euro
Si mbikëqyrëse e bankave më të mëdha të Evropës, BQE ka nisur një program për të analizuar se si degradimi i natyrës mund të ndikojë në sistemin bankar.
Institucioni pritet të publikojë më vonë gjatë vitit një analizë për mënyrën se si dëmtimi i ekosistemeve mund të kthehet në humbje kredie për bankat e zonës euro. Kjo tregon se rreziku klimatik po trajtohet tashmë si çështje konkrete financiare dhe jo vetëm si deklaratë politike.
Përplasjet politike mbeten, por bankat nuk po e injorojnë më
Politikat klimatike në sektorin financiar kanë hasur kundërshtime, veçanërisht në SHBA gjatë presidencës së Donald Trump, kur Shtetet e Bashkuara u tërhoqën nga Rrjeti për Gjelbërimin e Sistemit Financiar, NGFS.
Në krahun tjetër, sipas Elderson, industria bankare evropiane e ka pranuar tashmë se rreziqet e lidhura me klimën dhe natyrën nuk mund të anashkalohen më. Ky është një pranim me peshë, por mbetet për t’u parë sa shpejt do të përkthehet në masa reale dhe sa do të kushtojë vonesa e deritanishme.
Paralajmërimi i BQE-së e zhvendos debatin nga retorika e gjelbër te pasoja shumë konkrete: kredi më të rrezikuara, presion mbi ekonominë dhe kosto që, në fund, i paguajnë qytetarët dhe bizneset.
Nëse institucionet financiare po e trajtojnë tashmë krizën klimatike si kërcënim për stabilitetin ekonomik, pyetja që mbetet është sa të përgatitura janë qeveritë dhe tregjet për një goditje që nuk po shihet më si skenar i largët.