Përshkallëzimi i konfliktit në Iran po godet drejtpërdrejt edhe ekonominë energjetike të Evropës. Sipas Komisionit Evropian, që nga nisja e luftës, kostoja e importit të lëndëve djegëse fosile është rritur me rreth 24 miliardë euro, duke shtuar presionin mbi konsumatorët, bizneset dhe qeveritë e vendeve anëtare.
Brukseli sinjalizon se masat të veçuara nuk mjaftojnë
Deri tani, një pjesë e shteteve të BE-së kanë ndërhyrë me masa kombëtare për të zbutur barrën e çmimeve të larta të naftës dhe gazit. Por Komisioni Evropian vlerëson se reagimet e fragmentuara nuk janë të mjaftueshme përballë një tronditjeje me burim gjeopolitik.
paragraphs_placeholder
Thirrje për kalim më të shpejtë te energjitë vendase
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ka kërkuar përshpejtimin e kalimit drejt energjive vendase dhe të pastra, me synimin që vendet anëtare të jenë më të mbrojtura nga goditje të ngjashme në të ardhmen.
Sipas vlerësimit të Komisionit, vendet që mbështeten më shumë te energjia e rinovueshme ose ajo bërthamore, si edhe ato që kanë rrjete më fleksibile dhe kapacitete magazinimi, po e ndjejnë më pak krizën aktuale dhe luhatjet e forta të çmimeve.
Energji bërthamore me rol më të madh në strategjinë e re
Në dokumentin e ri strategjik të Brukselit, energjia bërthamore përshkruhet si një përbërës i rëndësishëm për uljen e emetimeve të CO₂ dhe për reduktimin e varësisë nga lëndët djegëse fosile.
Komisioni përmend si mundësi edhe mini-centralet bërthamore, si dhe shmangien e mbylljes së parakohshme të kapaciteteve ekzistuese bërthamore.
Lehtësime për teknologjitë e pastra
Mes masave të rekomanduara janë lehtësitë tatimore për instalimin e pompave të ngrohjes dhe paneleve diellore, si edhe për blerjen e automjeteve elektrike.
Qasja e Komisionit synon të kombinojë përgjigjen afatshkurtër ndaj krizës me nxitjen e investimeve që ulin varësinë nga importet energjetike.
Më shumë koordinim për gazin, naftën dhe furnizimin
Brukseli kërkon gjithashtu një mekanizëm më të fortë koordinimi mes 27 vendeve anëtare, duke përfshirë mbushjen e depozitave të gazit, vënien në dispozicion të rezervave të naftës dhe miratimin e masave kombëtare emergjente.
Komisioni planifikon krijimin e një qendre që do të mbikëqyrë furnizimin dhe rezervat e karburanteve në të gjithë BE-në. Sipas propozimit, koordinimi i mbushjes së depozitave të gazit do të ndihmonte në shmangien e rritjeve të menjëhershme të çmimeve, të nxitura nga blerje të mëdha dhe të njëkohshme.
Po ashtu synohet optimizimi i shpërndarjes së kerozinës mes vendeve të BE-së, për të parandaluar mungesa që mund të prekin trafikun ajror.
Mesazhi i Brukselit është i qartë: krizat energjetike të lidhura me konfliktet gjeopolitike nuk mund të përballohen me politika të copëzuara. Sa më i ngushtë bashkëpunimi mes shteteve anëtare, aq më e ulët mbetet kostoja për ekonominë dhe qytetarët.
Zhvillimet e fundit tregojnë edhe një herë se varësia nga importet fosile vazhdon ta lërë Evropën të ekspozuar ndaj goditjeve të jashtme, ndërsa përgjigjja afatgjatë po kërkohet te energjia e pastër, kapacitetet rezervë dhe koordinimi i përbashkët.