Një zhvillim i fortë në çështjen e vrasjes së Ardian Nikulajt ka ardhur nga Britania: Gjykata e Lartë në Londër ka bllokuar, të paktën për këtë fazë, ekstradimin në Shqipëri të pesë personave që kërkohen nga drejtësia shqiptare. Vendimi ekspozon jo vetëm problemet procedurale të dosjes, por edhe peshën që kanë pasur para gjykatës britanike paqartësitë në akuzë dhe garancitë e dhëna nga pala shqiptare.
Vendimi prek pesë persona të kërkuar nga Shqipëria
Sipas materialit gjyqësor të cituar nga media britanike dhe burimi mediatik i lajmit, gjykatësi Justice Swift ka pranuar kërkesën kundër ekstradimit për Thomas Mithan, Harriet Bridgeman, Harry Simpson, Steven Hunt dhe Edmond Haxhinë.
Ky i fundit, sipas Prokurorisë së Lezhës, konsiderohet organizatori i dyshuar i vrasjes së Ardian Nikulajt, ngjarje e ndodhur në prill 2023 në Shëngjin. Megjithatë, vendimi i gjykatës britanike nuk hyn në themel të fajësisë, por në vlefshmërinë e procedurës së ekstradimit.
Pse u bllokua ekstradimi
Sipas vendimit, një nga argumentet që është pranuar nga gjykata lidhet me mënyrën si është firmosur urdhri i ekstradimit nga ish-sekretarja britanike për Punët e Brendshme, Yvette Cooper.
Gjykata ka marrë në konsideratë pretendimin e mbrojtjes se urdhri ishte nënshkruar mbi bazën e akuzave të vjetra për vrasje për gjakmarrje, ndërkohë që akuza ishte ndryshuar më pas në vrasje në bashkëpunim me paramendim.
Në këtë rrethanë, sipas vendimit, urdhër-arrestet e kthyer në urdhra ekstradimi janë konsideruar të pavlefshme.
Në pikëpyetje edhe garancitë e prokurorëve shqiptarë
Një tjetër element që ka peshuar në vendim ka të bëjë me garancitë e dhëna nga prokurorët e Lezhës se pesë të kërkuarit nuk do të akuzoheshin për gjakmarrje.
Sipas arsyetimit të gjykatës, këto garanci nuk kanë më forcë vepruese, pasi dy prokurorët që i kanë lëshuar nuk janë më pjesë e sistemit të drejtësisë shqiptare pas largimit nga vettingu.
Ky argument ngre sërish pikëpyetje për qëndrueshmërinë institucionale të akteve që pala shqiptare paraqet në procese ndërkombëtare, sidomos kur çështja kalon në filtrin rigoroz të gjykatave të huaja.
Çfarë pritet të ndodhë tani
Sipas një zëdhënësi të prokurorisë britanike, që në këtë procedurë përfaqëson interesat e shtetit shqiptar, është dhënë njoftim për synimin që të kërkohet leje për apel në Gjykatën Supreme, në bazë të nenit 114 të Aktit të Ekstradimit 2003.
Po sipas këtij versioni zyrtar, Edmond Haxhia, Thomas Mithan, Harry Simpson dhe Steven Hunt do të vijojnë të qëndrojnë në paraburgim, ndërsa Harriet Bridgeman mbetet e lirë me kusht.
Për momentin, ekstradimi nuk është rrëzuar përfundimisht, por është ndalur në një fazë ku pala shqiptare duhet të përballet me dobësitë procedurale që janë evidentuar nga gjykata britanike.
Vendimi i Londrës është një goditje serioze për mënyrën si është ndërtuar dhe paraqitur kërkesa shqiptare për ekstradim në këtë dosje me profil të lartë.
Nëse apelimi do të ecë përpara, çështja pritet të kthehet sërish në provë jo vetëm për akuzën, por edhe për besueshmërinë procedurale të institucioneve shqiptare përballë drejtësisë britanike.