Në Shqipëri, pushteti nuk kërkon më pafajësi në gjykatë. Kërkon një studio televizive që ta pastrojë para publikut.
Ekziston një luks që qytetarët shqiptarë nuk e kanë: luksi për t’u pastruar publikisht para se të japësh llogari.
Dhe intervista e Mirlinda Karçanajt ishte pikërisht kjo. Jo gazetari. Jo përballje. Por një operacion rehabilitimi televiziv për një nga figurat më të kontestuara të sistemit.
Sepse kur një ish-zyrtare që ka administruar serverat e shtetit, databazat e qytetarëve dhe miliona euro publike del në ekran mes akuzash e skandalesh, publiku pret tension. Pret pyetje që djegin. Pret nerv. Pret dikë që të çajë fasadën.
Por ajo që pamë ishte një studio e ngrohtë, një atmosferë komode dhe një moderim që më shumë ngjante me mbrojtje emocionale sesa me gazetari.
Dhe kjo është drama reale e medias shqiptare.
Media që shet “kritikë”, por prodhon mbrojtje për pushtetin
Sot pushteti nuk ka më nevojë vetëm për propagandë politike. Ka nevojë për studio që krijojnë iluzionin e kritikës, ndërkohë që në momentin vendimtar shndërrohen në strehë për njerëzit e sistemit.
Pyetjet më të rënda kalojnë lehtë.
Përgjigjet më problematike trajtohen me kujdes.
Skandalet zbuten.
Përgjegjësia relativizohet.
Dhe në fund publikut i serviret i njëjti ritual: zyrtari shndërrohet në viktimë, ndërsa televizioni në lavanderi publike imazhi.
Ka një moment kur pritja për vendimin final të gjykatës kthehet në alibi kolektive për të mos parë realitetin para syve.
Shqiptarët nuk janë budallenj.
Nuk kanë nevojë për 500 faqe akt-ekspertimi që të kuptojnë se në këtë vend milionat publike janë trajtuar si plaçkë private. Nuk kanë nevojë për vendim penal që të shohin sesi serverat bien, databazat rrjedhin, tenderat fryhen dhe askush nuk mban përgjegjësi.
Mirlinda Karçanaj mund të presë drejtësinë për fatin penal.
Por opinioni publik ka të drejtën morale të gjykojë atë që ka parë për vite me radhë.
Dy Shqipëri: ajo e qytetarëve dhe ajo e kastës së tenderave
Ajo që shqiptarët kanë parë është një kastë zyrtarësh që jetojnë në një realitet paralel me njerëzit normalë.
Një botë tenderash milionëshe.
Një botë luksesh të justifikuara me “sakrifica familjare”.
Një botë arrogante që sillet sikur publiku nuk kupton asgjë.
Dhe ndoshta momenti më absurd i gjithë intervistës ishte tentativa për të shitur narrativën e “prindërve me rroga” në një vend ku shumica e njerëzve punojnë gjithë jetën dhe mezi arrijnë të lënë një apartament e disa borxhe pas.
Ky është hendeku real. Jo vetëm ekonomik. Por moral.
Sepse në Shqipëri ekzistojnë dy standarde: njëri për qytetarin që paguan taksa, dhe tjetri për kastën që administron milionat.
Dhe media, në vend që ta ekspozojë këtë hendek, shpesh bëhet pjesë e tij.
Kur gazetaria humbet guximin
Intervista e Mirlinda Karçanajt nuk prodhoi asnjë të vërtetë të re.
Ajo vetëm konfirmoi edhe një herë aleancën e heshtur mes medias, politikës dhe establishmentit që riciklon vetveten në çdo skandal.
Sepse në Shqipëri serverat bien.
Databazat rrjedhin.
Milionat zhduken.
Tenderat avullojnë.
Dhe gjithmonë gjendet një studio televizive për ta kthyer skandalin në dramë personale dhe zyrtarin në viktimë.
Kjo është arsyeja pse njerëzit nuk besojnë më.
Jo sepse mungojnë skandalet.
Por sepse mungon ndjesia se dikush po i thotë gjërat siç janë.
Dhe kur gazetaria humbet guximin për t’i vënë gishtin plagës, ajo pushon së qeni gazetari.
Bëhet dekor i pushtetit.