Donald Trump ka ngritur sërish tonin ndaj Iranit, duke pretenduar se palët po i afrohen një marrëveshjeje, por duke lënë në tryezë edhe kërcënimin për përshkallëzim të fortë. Nga Teherani, sinjalet janë më të rezervuara: sipas versionit iranian ka lëvizje në negociata, por jo garanci për dakordësi në pikat më të ndjeshme.
Trump flet për draft, por pa dhënë hollësi
Presidenti i SHBA-së deklaroi para mediave se kishte parë një draft marrëveshjeje me Iranin, por nuk dha detaje konkrete për përmbajtjen e saj. I pyetur nëse drafti ishte i pranueshëm, ai u përgjigj se nuk mund ta thoshte ende.
Trump këmbënguli se do të pranonte vetëm një marrëveshje që, sipas tij, do t’i jepte Uashingtonit “gjithçka që duam” dhe do ta ndalte “absolutisht” Iranin nga sigurimi i një arme bërthamore.
Kërcënimi i hapur: marrëveshje ose goditje
Pjesa më e fortë e deklaratës së Trump ishte paralajmërimi se alternativa ndaj një pakti do të ishte një situatë ku “një vend do të goditet shumë fort”. Ai nuk sqaroi se cilit skenar konkret i referohej, por mesazhi e shtyn sërish krizën drejt gjuhës së presionit dhe forcës.
Në mungesë të detajeve mbi draftin dhe kushtet reale të negociatave, deklarata mbetet më shumë një sinjal politik sesa një provë se marrëveshja është afër.
Teherani pranon afrim, por jo për çështjen kryesore
Edhe pala iraniane ka sinjalizuar se gjatë javës së fundit ka pasur afrim mes qëndrimeve të dy vendeve. Megjithatë, zëdhënësi i ministrisë së jashtme të Iranit, Esmaeil Baqaei, paralajmëroi se kjo nuk do të thotë se ka marrëveshje për temat thelbësore.
Sipas tij, çështja e armëve bërthamore nuk do të ishte pjesë e asnjë propozimi, një pikë që tregon sa larg mund të jenë ende palët nga një dakordësi përfundimtare. Baqaei akuzoi gjithashtu SHBA-në për “deklarata kontradiktore”.
Memorandum me 14 pika dhe afat 30 deri në 60 ditë
Sipas zëdhënësit iranian, plani fillestar ka qenë hartimi i një memorandumi mirëkuptimi, ose i një marrëveshjeje kornizë, të përbërë nga 14 pika. Ai tha se procesi i finalizimit të memorandumit është në zhvillim.
Nëse ky dokument mbyllet, sipas versionit të Teheranit, bisedime të tjera mund të zhvillohen brenda 30 deri në 60 ditësh, me synimin për të arritur një marrëveshje përfundimtare. Deri tani, megjithatë, palët po flasin për afrim, jo për pakt të mbyllur.
Pavarësisht deklaratave të forta nga Uashingtoni dhe sinjaleve të kujdesshme nga Teherani, tabloja mbetet e paqartë. Ka një draft, ka një kornizë të përfolur dhe ka afate orientuese, por ende mungon qartësia mbi pikat që realisht ndajnë dy palët.
Për momentin, ajo që shihet është një përzierje mes presionit publik, mesazheve të paqarta dhe negociatave që, të paktën sipas palëve, nuk kanë prodhuar ende marrëveshjen që po paralajmërohet.