Kryeministri Edi Rama doli në një konferencë për të mbrojtur publikisht projektin që pritet të zhvillohet në Zvërnec dhe për të sqaruar, sipas versionit të qeverisë, edhe çfarë po ndodh me Sazanin. Në qendër të deklarimeve të tij ishte pranimi se interesi i investitorëve daton që nga viti 2023, se projekti i parë nuk është pranuar nga qeveria dhe se për Sazanin negociatat vijojnë ende.
Interesimi, sipas Ramës, ka nisur në vitin 2023
Sipas kryeministrit, interesi për këtë zhvillim ka nisur në vitin 2023 dhe ka ardhur paralelisht me diskutimet për Sazanin. Rama e paraqiti debatin publik rreth projektit si një deformim të qëllimshëm të vëmendjes, duke krahasuar klimën mediatike me narrativa të fabrikuara.
paragraphs
Në thelb, mesazhi i tij ishte se qeveria po përballet me një debat të mbushur me imazhe dhe interpretime që, sipas tij, nuk pasqyrojnë realisht procesin e investimit. Megjithatë, nga deklarimet e bëra nuk u dha në këtë dalje një pasqyrë më e plotë mbi kushtet konkrete të negocimit apo standardet që po negociohen me investitorët.
Për Sazanin, qeveria thotë se toka nuk shitet
Rama deklaroi se qëndrimi i qeverisë për Sazanin ka qenë që ishulli është tokë publike dhe nuk do të shitet. Sipas tij, kërkesa e palës shqiptare është që shteti të jetë ortak në projekt dhe pikërisht për këtë arsye negociatat nuk janë mbyllur ende.
Sipas versionit zyrtar, diskutimi për Sazanin nuk ka hyrë në fazë përfundimtare sepse qeveria po kërkon të ruajë atë që Rama e quajti "copën e shtetit shqiptar". Kjo lë të kuptohet se pikat kyçe të marrëveshjes mbeten ende të hapura dhe se deri tani nuk ka një formulë të finalizuar për përfshirjen e shtetit.
Zvërneci, mes pronës private dhe rolit të kufizuar të shtetit
Për zonën e Zvërnecit, Rama tha se aty nuk bëhet fjalë për tokë shtetërore, por për prona private, ndërsa sipërfaqet në pronësi të shtetit i cilësoi të papërfillshme. Ai shtoi se negociatat dhe transaksionet me pronarët nuk janë trajtuar nga qeveria, por janë çështje mes investitorëve dhe pronarëve.
Kjo është një pikë me rëndësi publike, pasi qeveria po përpiqet ta vendosë veten kryesisht në rolin e rregullatorit dhe jo të palës që ndërhyn në marrëveshjet e pronës. Megjithatë, pikërisht për shkak të ndjeshmërisë së zonës dhe përmasës së projektit, mbetet interes publik se çfarë kontrolli real ushtrojnë institucionet mbi procesin dhe mbi kushtet finale të zhvillimit.
Rama: projekti i parë është rrëzuar nga ne
Një nga pikat më të forta të deklaratës ishte pranimi se varianti i parë i projektit është kthyer mbrapsht nga qeveria. Rama tha se investitorët kanë angazhuar ekspertizë ndërkombëtare në arkitekturë, inxhinieri dhe aspektin juridik, por sipas tij kjo nuk ka mjaftuar që versioni i parë të kalojë.
Sipas kryeministrit, qeveria ka vendosur standarde të larta dhe ka kërkuar më shumë nga projekti. Ai nuk dha në këtë komunikim detaje konkrete se cilat elemente të variantit të parë u konsideruan të papranueshme, çfarë u ndryshua dhe cilat janë garancitë që versioni i rishikuar i përmbush kriteret e interesit publik.
Debati për rrethimin dhe lejen e zhvillimit
Rama preku edhe çështjen e rrethimit të pronës, një element që ka ngjallur reagime publike. Sipas tij, rrethimi është bërë mbi bazën e lejes së zhvillimit dhe është një e drejtë që i takon çdo pronari pasi e merr një leje të tillë.
Edhe në këtë pikë, qeveria mbështetet te interpretimi procedural të procesit. Por përtej ligjshmërisë formale që pretendohet nga ekzekutivi, interesi publik mbetet i përqendruar te transparenca: çfarë është miratuar saktësisht, me çfarë kushtesh dhe sa akses ka publiku në dokumentet e plota të projektit.
Deklarata e Ramës sqaroi disa elemente të versionit zyrtar, por la ende boshllëqe të rëndësishme për negociatat, standardet e kërkuara dhe përmbajtjen reale të projektit që synohet të ecë përpara në Zvërnec dhe Sazan.
Për sa kohë negociatat për Sazanin pranohen si të papërfunduara dhe projekti i parë rezulton i refuzuar, çështja mbetet larg mbylljes politike që qeveria përpiqet të transmetojë. Transparenca mbi dokumentet dhe kushtet konkrete do të jetë testi real i këtij procesi.