Një deklaratë e mëparshme e kryeministrit Edi Rama për kapacitetet e sistemit mbrojtës ndaj sulmeve kibernetike është rikthyer në qendër të përplasjes politike. Kreu i PD-së, Sali Berisha, e paraqet atë si provë se qeveria po përdor teknologjinë për të monitoruar qytetarët dhe protestuesit, një akuzë e rëndë që vjen pa asnjë sqarim shtesë institucional mbi kufijtë e këtij sistemi.
Akuza e Berishës ndaj kryeministrit
Sali Berisha akuzoi kryeministrin Edi Rama se, përmes sistemeve të ngritura sipas qeverisë për mbrojtje nga sulmet digjitale me origjinë iraniane, po përgjon qytetarët dhe protestuesit.
Në një video të shpërndarë në Facebook, Berisha e cilësoi këtë si "skandal" dhe "krim anti-kushtetues", duke pretenduar se po përdoret teknologjia DPI për mbikëqyrje të brendshme. Në materialin burimor nuk jepen prova apo dokumente shtesë që ta mbështesin këtë pretendim përtej interpretimit politik të deklaratës së Ramës.
Deklarata e Ramës që nxiti reagimin
Reagimi i kreut të PD-së lidhet me një deklaratë të bërë disa kohë më parë nga Edi Rama, ku kryeministri fliste për ndërtimin e një sistemi mbrojtës kundër sulmeve që godasin infrastrukturën digjitale të vendit.
Sipas versionit të cituar, Rama ka thënë se Shqipëria është prej vitesh shënjestër e Iranit dhe, për këtë arsye, është ndërtuar një sistem mbrojtjeje "nga më të mirët në Evropë". Në të njëjtën deklaratë, ai ka pohuar se sistemi jep mundësi "edhe të shohim aktivitetin", duke përmendur një rritje të fortë të përdoruesve të rrjeteve sociale në ditën kur, sipas tij, "u shpërnda ajo gjëja".
Pika e errët: çfarë monitorohet dhe me çfarë baze
Pikërisht kjo pjesë e deklaratës ka ngritur pikëpyetje politike dhe publike: kur qeveria flet për mundësi për të "parë aktivitetin", mbetet e paqartë se për çfarë niveli monitorimi bëhet fjalë, mbi cilën bazë ligjore dhe me çfarë mekanizmash kontrolli.
Deri në informacionin e publikuar, nuk ka një reagim institucional që të sqarojë nëse bëhet fjalë për të dhëna të agreguara të trafikut digjital apo për monitorim më të thellë të komunikimeve dhe sjelljes online të individëve. Kjo paqartësi e lë debatin të hapur dhe e shton barrën mbi institucionet për transparencë.
Përplasje politike, pa verifikim të pavarur
Në thelb, kemi një akuzë të fortë nga opozita të ngritur mbi një deklaratë publike të kryeministrit, por pa verifikim të pavarur mbi mënyrën se si funksionon realisht sistemi i përmendur.
Derisa të ketë shpjegime të plota nga qeveria ose dokumentacion teknik e ligjor të verifikueshëm, pretendimi për përgjim të protestuesve mbetet një akuzë politike me interes të lartë publik, jo një fakt i provuar.
Çështja prek drejtpërdrejt kufirin mes sigurisë kibernetike dhe të drejtave qytetare, një vijë që nuk mund të mbetet në terr informativ.
Nëse qeveria pretendon se ka ngritur sisteme të avancuara mbrojtjeje, atëherë transparenca minimale për mënyrën e përdorimit të tyre nuk është luks politik, por detyrim publik.