Procesi i numërimit të votave të 7 qershorit po shkon drejt mbylljes, duke hapur fazën e pazareve dhe negociatave për institucionet e reja në Kosovë. Sipas rezultatit të deritanishëm, Vetëvendosje është forca e parë me 52 ulëse, por ky konfigurim i jep asaj terren për formimin e qeverisë, jo edhe zgjidhje automatike për çështjen e presidentit.
Vetëvendosje e para, por jo me dorë të lirë për gjithçka
Sipas të dhënave të deritanishme nga procesi zgjedhor, Lëvizja Vetëvendosje kryeson me 52 mandate në Kuvend. Në këtë skemë, bashkëpunimi me përfaqësuesit e minoriteteve jo-serbe dhe me Nenad Rashiqin shihet si i mjaftueshëm për krijimin e qeverisë, por jo për zgjedhjen e presidentit.
Pikërisht këtu nis nyja politike e legjislaturës së re: për presidentin nevojitet kuorum prej 80 deputetësh, çka e bën të pashmangshëm një lloj bashkëpunimi me opozitën, pavarësisht klimës aktuale të përplasjes politike.
Kurti kërkon pritje deri në certifikimin e rezultatit
Albin Kurti deklaroi të martën se angazhimi formal për ngritjen e institucioneve duhet të nisë pas certifikimit të rezultatit zgjedhor. Sipas tij, faza e ardhshme duhet të jetë konstituimi i institucioneve të legjislaturës së 11-të sa më shpejt.
Qëndrimi i tij lë të kuptohet se, edhe pse Vetëvendosje del në avantazh nga vota, ritmi i formimit të institucioneve do të kushtëzohet nga procedurat zyrtare dhe nga matematika parlamentare që ende nuk i jep shumicë të mjaftueshme për çdo proces kyç.
Për presidentin, presioni i drejtpërdrejtë shkon te opozita
Kurti, i cili sipas rezultatit aktual ka siguruar edhe një mandat tjetër në krye të ekzekutivit, e vendosi fokusin te zgjedhja e presidentit. Sipas versionit të tij, pengesa kryesore mbetet refuzimi i opozitës për të hyrë në një marrëveshje politike.
Ai pretendoi se Vetëvendosje kishte ofruar të mbështeste edhe një emër të propozuar nga opozita, madje me disa alternativa, por se kjo qasje është refuzuar. Po ashtu, sipas deklarimit të tij, është refuzuar edhe një figurë nga shoqëria civile. Këto mbeten pretendime politike të artikuluara nga kreu i Vetëvendosjes, ndërsa nuk ka në material reagim nga opozita për këtë version të ngjarjeve.
Si ndahen mandatet sipas rezultatit aktual
Nga rezultati i përgjithshëm i deritanishëm, Vetëvendosje renditet e para me 52 ulëse. Pas saj vjen Partia Demokratike e Kosovës me 22 mandate, Lidhja Demokratike e Kosovës me 19 dhe Aleanca me 7 mandate.
Ky raport forcash e bën më të lexueshme formulën për qeverinë, por jo edhe zhbllokimin e plotë institucional. Në praktikë, sfida nuk duket vetëm te fituesi i zgjedhjeve, por te aftësia e palëve për të dalë nga logjika e përplasjes dhe për të siguruar votat që kërkon Kushtetuta për postet kyçe.
Për momentin, hapi i radhës mbetet certifikimi i rezultatit. Pas kësaj, vëmendja do të zhvendoset te negociatat reale për krijimin e institucioneve dhe te prova nëse shumica e pretenduar mund të kthehet në funksionim të plotë institucional.
Deri atëherë, retorika politike po ecën më shpejt se zgjidhja konkrete e ngërçit për presidentin.