Andy Burnham është rikthyer në Westminster në një moment delikat për Partinë Laburiste. Pas muajsh të dobët në sondazhe dhe rezultateve zhgënjyese në zgjedhjet e majit, rikthimi i tij në Parlament po lexohet në Britani si më shumë sesa një fitore lokale: si sinjal presioni ndaj udhëheqjes së Keir Starmer.
Fitorja në Makerfield dhe pesha politike e rikthimit
Burnham fitoi zgjedhjet e pjesshme në Makerfield, duke mposhtur kandidatin e Reform UK me një diferencë prej më shumë se 9 mijë votash. Sipas të dhënave të publikuara, ai rriti edhe përqindjen e votës laburiste nga 45% në zgjedhjet e përgjithshme të vitit 2024 në rreth 55%.
Ky rikthim ka rëndësi përtej rezultatit elektoral. Në Partinë Laburiste, një kandidat për lidership duhet të jetë deputet, ndaj ulësja në Parlament i jep Burnham një terren formal për të hyrë në çdo garë të mundshme për drejtimin e partisë.
Pse emri i tij po përmendet si sfidë për Starmer
Andy Burnham nuk është figurë e re në garat për lidershipin laburist. Ai kandidoi dy herë më parë për drejtimin e partisë, fillimisht në vitin 2010 pas dorëheqjes së Gordon Brown dhe më pas në vitin 2015, por në të dy rastet nuk arriti të fitonte.
Sipas materialit burimor, përpara zgjedhjeve të pjesshme ai kishte bërë të qartë se do të hynte në një garë të mundshme për lidership nëse siguronte rikthimin në Parlament. Në kushtet kur presioni ndaj Starmer është rritur pas rezultateve të dobëta të partisë, emri i Burnham po shihet nga një pjesë e deputetëve si alternativë e mundshme.
Nga Liverpooli te qeveritë laburiste
I lindur në Liverpool në vitin 1970 dhe i rritur në Culcheth pranë Warrington, Burnham vjen nga një familje mbështetëse e Partisë Laburiste. Interesi i tij për politikën, sipas rrëfimeve të vetë tij, nisi që në adoleshencë.
Ai studioi anglisht në Universitetin e Kembrixhit dhe më pas punoi në gazetari, përpara se të hynte në politikë. Në fillimet e karrierës, punoi si studiues për ish-deputeten Tessa Jowell, ndërsa në vitin 2001 u zgjodh deputet për Leigh.
Më pas mbajti disa poste ministrore në qeveritë laburiste, përfshirë ato të sekretarit të kulturës dhe sekretarit të shëndetësisë. Gjatë kohës si sekretar i kulturës, ai pati rol në kërkesën për një hetim të ri mbi tragjedinë e Hillsborough.
Profili publik që u forcua në Mançester dhe gjatë pandemisë
Në vitin 2017, Burnham u largua nga Parlamenti për të kandiduar për kryetar të bashkisë së Mançesterit të Madh, garë që e fitoi me mbi 60% të votave. Ai u rizgjodh në vitin 2021 me rezultat edhe më të fortë.
Sipas vlerësimeve të përmendura në material, ai u dallua për reformimin e transportit publik, duke e bërë Mançesterin e Madh zonën e parë jashtë Londrës që riktheu kontrollin publik mbi shërbimet e autobusëve.
Profili i tij kombëtar u rrit ndjeshëm gjatë pandemisë së COVID-19, kur u përplas me qeverinë konservatore për masat kufizuese në veri të Anglisë. Në vitet e fundit ai ka mbështetur edhe disa politika të krahut të majtë të laburistëve, si shtetëzimi i ujit dhe energjisë.
Çfarë pritet tani
Pas zgjedhjes si kandidat laburist në Makerfield dhe rikthimit në Westminster, Burnham po shihet si një figurë që mund të luajë rol të rëndësishëm në fazën e ardhshme të Partisë Laburiste.
Nëse ky rikthim do të kthehet realisht në sfidë të hapur për Starmer, mbetet për t’u parë. Por një gjë është e qartë: Burnham nuk është më thjesht një emër në periferi të debatit politik britanik, por një aktor që është rikthyer në qendër të tij.
Rikthimi i Andy Burnham në Parlament vjen në një kohë kur Laburistët po përballen me pakënaqësi të brendshme dhe presion politik në rritje.
Për momentin, ai ka siguruar terrenin institucional që i mungonte. Tani mbetet të shihet nëse do ta përdorë këtë avantazh për të hyrë në garë kundër Keir Starmer.