SPAK ka mbyllur hetimet dhe ka dërguar në Gjykatën e Posaçme dosjen ndaj ish-kryebashkiakut të Kolonjës, Erion Isai, ish-zyrtarëve të Bashkisë Kolonjë dhe disa funksionarëve të Autoritetit Rrugor Shqiptar. Sipas versionit zyrtar të prokurorisë, çështja lidhet me disa procedura prokurimi ku dyshohet për favorizim në tendera, falsifikim dokumentesh dhe fryrje të fondit limit, me pasojë dëm ekonomik për buxhetin e shtetit.
Çfarë ka dërguar SPAK në gjykatë
Sipas njoftimit të Prokurorisë së Posaçme, procedimi penal nr. 280/1 i vitit 2020 është dërguar për gjykim ndaj 13 personave, mes tyre Erion Isai, në kohën kur mbante detyrën e kryetarit të Bashkisë Kolonjë, si edhe ish-zyrtarë të bashkisë dhe të ARRSH-së.
Isai akuzohet për “shpërdorim detyre” dhe “shkelje të barazisë së pjesëmarrësve në tendera apo ankande publike”, në bashkëpunim. Në të njëjtën dosje janë përfshirë edhe ish-zëvendëskryetarja e bashkisë Eljona Mydini, ish-drejtori i përgjithshëm i ARRSH-së Ergys Verdho, si dhe disa vartës e punonjës të tjerë të dy institucioneve.
Në listën e të pandehurve figuron edhe Entela Çano, administratore e shoqërisë “A&E Engineering” sh.p.k., për të cilën SPAK pretendon përfshirje në falsifikim dokumentesh. Çështja tani kalon në filtrin e gjykatës, ku akuzat e ngritura nga prokuroria do të duhet të provohen në proces.
Akuza: projekt që sipas hetimit nuk ekzistonte dhe dokumente të dyshuara si të falsifikuara
Një nga episodet kryesore të dosjes lidhet me procedurën për ndërtimin e rrugës Korçë-Ersekë, Loti 2, me fond limit rreth 2.88 miliardë lekë me TVSH, të zhvilluar nga ARRSH në shtator 2020.
Sipas SPAK, projekti është paraqitur si nismë e Bashkisë Kolonjë në kuadër të një shërbimi projektimi në formë donacioni, por nga veprimet hetimore është konstatuar se bashkia nuk dispononte dokumentacion projektues të përgatitur prej saj, ndonëse në korrespondencat zyrtare është paraqitur e kundërta.
Prokuroria thotë se, mbështetur edhe në ekspertim grafik të shkrimit dhe nënshkrimit, punonjës të Bashkisë Kolonjë në bashkëpunim me administratoren e kompanisë private kanë falsifikuar procesverbalin e marrjes në dorëzim të projektit. Sipas akuzës, rezulton se në fakt projekti nuk ka ekzistuar.
Dyshimet për fond limit të fryrë dhe favorizim të kompanisë fituese
Në të njëjtën procedurë, SPAK pretendon se nga zyrtarë të ARRSH-së nuk është ndjekur rruga ligjore për përcaktimin e fondit limit. Sipas hetimit, preventivi përfundimtar është hartuar dhe miratuar edhe pse nuk ekzistonte një projekt i rregullt i propozuar nga Bashkia Kolonjë, siç ishte paraqitur në dokumentacion.
Sipas prokurorisë, të dhënat për përllogaritjen janë marrë dorazi nga Entela Çano, administratore e “A&E Engineering”, kompani që më pas ka fituar kontratën e mbikëqyrjes së zbatimit të punimeve për këtë objekt.
SPAK thotë gjithashtu se, bazuar në ekspertim teknik dhe kontabël, fondi limit i kësaj procedure është fryrë me 590,213,874 lekë, shumë që sipas akuzës përbën dëm ekonomik ndaj shtetit. Ky është një nga elementët më të rëndë të dosjes, pasi prek drejtpërdrejt mënyrën si janë përdorur paratë publike.
Procedurat e tjera nën akuzë: supervizimi i rrugës dhe ujësjellësi i Ersekës
Një tjetër procedurë nën hetim është ajo për “Supervizim i punimeve për ndërtimin e rrugës Korçë-Ersekë, loti 2”, me fond limit 22.7 milionë lekë me TVSH. Sipas SPAK, anëtarë të komisionit të vlerësimit të ofertave kanë vepruar në kundërshtim me ligjin për prokurimin publik, duke krijuar avantazhe të padrejta për “A&E Engineering”.
Në dosje përfshihet edhe tenderi i Bashkisë Kolonjë për “Mbikëqyrje punimesh ndërtim i ujësjellësit Ersekë dhe të disa fshatrave, faza e dytë nga burimet e Kozelit”, me fond limit 4.6 milionë lekë me TVSH.
Sipas versionit të SPAK, në këtë procedurë anëtarët e komisioneve dhe njësisë së prokurimit, në bashkëpunim me titullarin e autoritetit kontraktor, kanë hartuar specifikime dhe kritere që favorizonin kompaninë fituese. Prokuroria pretendon se fondi limit është mbështetur në oferta fiktive të përgatitura nga vetë shoqëria që më pas u shpall fituese.
Dosja e SPAK hedh sërish dritë mbi mënyrën si tenderat publikë mund të kthehen në mekanizma të mbyllur favorizimi, kur institucionet që duhet të garantojnë garën përdorin dokumente dhe kritere të kontestuara nga vetë hetimi.
Në këtë fazë bëhet fjalë për akuza të ngritura nga prokuroria, ndërsa fjala e fundit i takon Gjykatës së Posaçme. Megjithatë, pesha e pretendimeve për dëm ekonomik, dokumente të dyshuara si të falsifikuara dhe ndikim të drejtpërdrejtë të kompanisë fituese mbi procedurat, e bën çështjen një provë serioze për mënyrën si funksionon kontrolli mbi paratë publike.