Komisioni Europian ka pranuar se sistemi i ri EES po krijon probleme në pikat kufitare të Bashkimit Europian, por pavarësisht radhëve, vonesave dhe alarmit nga industria e aviacionit, Brukseli nuk sinjalizon tërheqje. Sipas versionit zyrtar, sistemi do të vazhdojë, ndërsa shtetet anëtare pritet të përballojnë pasojat në terren gjatë kulmit të sezonit veror.
Brukseli e pranon ngërçin, por jo pezullimin
Sipas Komisionit Europian, autoritetet janë në dijeni të vështirësive që kanë shoqëruar zbatimin e sistemit të ri për regjistrimin e hyrje-daljeve në BE. Një zëdhënës i Komisionit ka bërë të ditur se po punohet me shtetet anëtare për monitorimin e situatës dhe për gjetjen e zgjidhjeve.
Megjithatë, mesazhi politik nga Brukseli mbetet i qartë: nuk ka plan për pezullimin e EES-së, edhe pse problemet tashmë janë pranuar publikisht. Kjo do të thotë se barra e menaxhimit të krizës operative mbetet te pikat kufitare dhe te udhëtarët që po përballen me pritje të gjata.
Çfarë është EES dhe çfarë ndryshon në kufi
EES është sistemi elektronik që regjistron hyrjet dhe daljet e shtetasve nga vende jashtë Bashkimit Europian, duke zëvendësuar vulat tradicionale në pasaporta. Në praktikë, gjatë kontrollit kufitar mblidhen edhe të dhëna biometrike, përfshirë gjurmët e gishtërinjve dhe fotografinë e fytyrës.
Në letër, sistemi paraqitet si një modernizim i kontrollit kufitar. Por zbatimi i tij në terren po ngre pikëpyetje serioze mbi kapacitetet reale të aeroporteve dhe pikave të kalimit për të përballuar fluksin sezonal.
Raportet për pritje deri në pesë orë
Sipas Politico, vendosja e EES ka prodhuar kolona të gjata në aeroporte dhe në pika të tjera kufitare. Shoqatat e kompanive ajrore dhe të aeroporteve europiane paralajmërojnë se në disa raste pritjet kanë shkuar deri në pesë orë.
Po sipas këtyre përfaqësuesve të industrisë, shumë udhëtarë kanë humbur fluturimet për shkak të procedurave të ngadalta. Këto sinjale tregojnë se problemi nuk po trajtohet më si incident i izoluar, por si një vështirësi e shtrirë në disa nyje të rëndësishme të lëvizjes në Europë.
Industria kërkon frenim të përkohshëm
Përfaqësuesit e sektorit të aviacionit i kanë kërkuar Komisionit Europian që shtetet anëtare të kenë mundësi të pezullojnë përkohësisht sistemin kur fluksi i udhëtarëve tejkalon kapacitetet në kufi.
Sipas tyre, pa masa shtesë dhe pa rritje të personelit, situata mund të përkeqësohet gjatë korrikut dhe gushtit, pikërisht kur lëvizja turistike arrin kulmin. Deri tani, megjithatë, Brukseli nuk ka dhënë shenjë se do të hapë rrugë për këtë skenar.
Për momentin, institucioni europian pranon problemin, por jo ndryshimin e kursit. Kjo e lë testin real të EES-së te vera e këtij viti, kur radhët në kufi dhe kostot për udhëtarët mund të jenë treguesi më i qartë i suksesit ose dështimit të sistemit.
Nëse nuk merren masa lehtësuese në terren, sistemi që synon të modernizojë kufijtë e BE-së rrezikon të identifikohet jo me efikasitetin, por me kaosin që po prodhon në pikat e kalimit.