Organizatorët e protestës “Lironi çunat” thonë se i janë drejtuar me një letër ambasadave të vendeve mike në Tiranë, ku denoncojnë, sipas tyre, përdorimin e forcës nga Policia e Shtetit gjatë tubimit të 2 korrikut. Në versionin e tyre, ndërhyrja ka qenë joproporcionale dhe në kundërshtim me të drejtat kushtetuese të qytetarëve, ndërsa kërkohet hetim i pavarur dhe lirimi i të arrestuarve.
Akuza ndaj policisë dhe kërkesa për hetim
Sipas deklaratës së organizatorëve, gjatë protestës së 2 korrikut policia ka tejkaluar kompetencat dhe ka përdorur forcë në mënyrë që, sipas tyre, synonte edhe frikësimin e qytetarëve. Ata kërkojnë shpjegime publike nga Policia e Shtetit dhe një hetim të pavarur, transparent dhe efektiv për çdo rast të dyshuar të dhunës policore.
Në të njëjtën linjë, organizatorët kërkojnë që çdo efektiv që mund të ketë shkelur ligjin të mbajë përgjegjësi. Në deklaratë ngrihet edhe dyshimi se policia nuk duhet të përdoret si instrument presioni ndaj qytetarëve që ushtrojnë të drejtën për protestë.
Referenca te monitorimi i Komitetit Shqiptar të Helsinkit
Organizatorët i referohen edhe gjetjeve të Komitetit Shqiptar të Helsinkit, i cili, sipas tyre, ka evidentuar shqetësime serioze për mënyrën si është administruar protesta. Sipas këtij referimi, janë ngritur dyshime për tejkalim kompetencash dhe përdorim force në kundërshtim me ligjin dhe standardet ndërkombëtare të të drejtave të njeriut.
Në deklaratë theksohet gjithashtu se veprimet e një numri të kufizuar individësh nuk mund të përdoren si justifikim për ndërhyrje të dhunshme ndaj protestuesve që, sipas organizatorëve, kanë qenë në shumicë paqësorë.
Kërkohet lirimi i të arrestuarve dhe transparencë për kontrollet
Një tjetër kërkesë e bërë publike është lirimi i menjëhershëm i protestuesve të arrestuar gjatë tubimit. Organizatorët i cilësojnë ndalimet si masa që nuk duhet të shërbejnë për të dekurajuar pjesëmarrjen qytetare në protesta.
Ata shprehin shqetësim edhe për informacionet mbi kontrolle të imtësishme dhe selektive në pikat doganore ndaj qytetarëve që synojnë t’i bashkohen protestës së radhës. Nëse këto raportime qëndrojnë, sipas tyre, bëhet fjalë për formë presioni dhe intimidimi, ndaj kërkohen shpjegime publike dhe transparencë e plotë.
Thirrje për protestë paqësore dhe përgjegjësi institucionale
Për protestën e ardhshme, organizatorët i bëjnë thirrje Policisë së Shtetit të distancohet nga çdo akt dhune, nga tolerimi i personave të infiltruar dhe nga çdo veprim që mund të çojë në provokim apo përshkallëzim të situatës. Sipas tyre, detyra e policisë është të garantojë sigurinë dhe mbarëvajtjen e tubimit, jo të pengojë ushtrimin e një të drejte kushtetuese.
Njëkohësisht, organizatorët u kërkojnë qytetarëve që ta ruajnë karakterin paqësor të protestës dhe i ftojnë t’i bashkohen mobilizimit të radhës. Në thelb të deklaratës së tyre mbetet pretendimi se e drejta për tubim paqësor nuk duhet të kufizohet me forcë, frikësim apo masa represive.
Deri tani, në materialin burimor nuk përfshihet një reagim i Policisë së Shtetit ndaj këtyre pretendimeve.
Çështja mbetet e hapur për verifikim institucional, sidomos për akuzat mbi përdorimin e forcës, arrestimet dhe kontrollet e raportuara ndaj qytetarëve para protestës së radhës.