Një projektligj i ri për funksionimin e Bankës së Shqipërisë ka hapur debat politik, pasi parashikon mbrojtje të posaçme procedurale për guvernatorin dhe zëvendësguvernatorët. Sipas draftit, ndaj tyre nuk mund të merret masë arresti apo kufizim lirie pa autorizim paraprak nga Gjykata Kushtetuese. Kjo pikë është përdorur nga opozita për të ngritur dyshime mbi standardin e llogaridhënies në krye të institucionit monetar.
Çfarë parashikon drafti për drejtuesit e Bankës së Shqipërisë
Në qendër të debatit është neni që u jep guvernatorit dhe zëvendësguvernatorëve një filtër shtesë procedural përpara çdo mase arresti ose kufizimi të lirisë.
Në praktikë, drafti vendos një prag të veçantë mbrojtjeje që kalon përmes Gjykatës Kushtetuese, një formulë që pritet të ngjallë diskutim jo vetëm juridik, por edhe politik, për shkak të pozitës së ndjeshme që mban Banka e Shqipërisë në ekonominë e vendit.
Berisha kundër: në shtet ligjor arrestohet kushdo mbi bazë veprash penale
Kreu i Partisë Demokratike, Sali Berisha, reagoi gjatë një bashkëbisedimi me qytetarët, duke thënë se ishte i habitur nga amendamenti dhe se, në një shtet ligjor, edhe guvernatori mund të arrestohet nëse ka vepra penale të argumentuara.
Ai kundërshtoi idenë e një mbrojtjeje të veçantë për drejtuesit e bankës qendrore, duke e paraqitur draftin si problematik për standardin e barazisë përpara ligjit.
Akuza politike për heshtjen ndaj zhvlerësimit të euros
Berisha shkoi më tej dhe e zhvendosi debatin te kursi i këmbimit, duke pretenduar se Banka e Shqipërisë mban përgjegjësi për heshtjen ndaj zhvlerësimit të euros në vend.
Sipas tij, banka ka ndërhyrë në treg për normalizimin e situatës, por pa sukses, ndërsa akuzoi drejtuesit e saj se nuk kanë folur hapur për shkaqet dhe pasojat e këtij fenomeni në ekonomi.
Në deklaratat e tij, Berisha përdori termin “narko-euro”, një etiketim politik që nuk u shoqërua me prova të reja në këtë dalje, por që ai e lidhi me dëmtimin e sipërmarrjeve shqiptare.
Përplasja politike shkon përtej bankës qendrore
Në të njëjtën deklaratë, Berisha adresoi përgjegjësi edhe ndaj kryeministrit Edi Rama, duke e paraqitur situatën e euros si çështje që, sipas versionit të tij politik, nuk mund të ndahet nga qeveria.
Kjo e kthen debatin nga një çështje teknike e pavarësisë dhe përgjegjësisë së bankës qendrore në një përplasje të gjerë politike, ku projektligji, kursi i këmbimit dhe llogaridhënia institucionale po futen në të njëjtën paketë akuzash.
Drafti për Bankën e Shqipërisë pritet të tërheqë vëmendje jo vetëm për aspektin procedural, por edhe për pyetjen më të madhe që ngre: deri ku duhet të shkojë mbrojtja ligjore e drejtuesve të një institucioni të pavarur pa cenuar parimin e përgjegjësisë publike?
Në këtë fazë, akuzat e opozitës mbeten politike, ndërsa thelbi i debatit mbetet tek përmbajtja e projektligjit dhe efektet që ai mund të ketë mbi kontrollin institucional ndaj bankës qendrore.