Kriza në Ceuta e ka rikthyer emigracionin në qendër të debatit evropian dhe Athina po kërkon ta shfrytëzojë momentin për të shtyrë përpara një linjë më të ashpër. Në mbledhjen e jashtëzakonshme të ministrave të Brendshëm dhe të Emigracionit të BE-së, qeveria greke paraqiti një propozim që do të lejonte pezullimin e përkohshëm të procedurave të azilit në rrethana të jashtëzakonshme.
Propozimi i Athinës në tryezën e BE-së
Nisma u paraqit nga ministri grek i Emigracionit dhe Azilit, Thanos Plevris, si propozim i kryeministrit Kyriakos Mitsotakis, gjatë një mbledhjeje me videokonferencë të vendeve anëtare të BE-së.
Sipas versionit zyrtar të Athinës, mekanizmi do të ishte i përhershëm, por do të aktivizohej vetëm në kushte të jashtëzakonshme dhe në përputhje me të drejtën evropiane dhe ndërkombëtare. Qëllimi, sipas qeverisë greke, është që të lejohet pezullimi i përkohshëm i shqyrtimit të kërkesave për azil dhe kthimi i menjëhershëm i personave që hyjnë në mënyrë të paligjshme.
Ceuta dhe Evrosi si argument politik
Plevris e lidhi propozimin me përvojën e Greqisë gjatë krizës në Evros në vitin 2020 dhe me zhvillimet e fundit në Ceuta, duke argumentuar se BE-ja duhet të ketë instrumente më të forta për raste presioni të menjëhershëm në kufijtë e jashtëm.
Sipas tij, kjo qasje synon të mbrojë unionin nga ajo që qeveria greke e përshkruan si instrumentalizim të flukseve migratore, pa prekur vlerat themelore evropiane. Kjo mbetet një formulë politike që Athina po përpiqet ta kthejë në mekanizëm të zbatueshëm në nivel unionit.
Kërkesa për më shumë kontroll kufitar
Përveç pezullimit të përkohshëm të azilit, ministri grek kërkoi forcimin e mbrojtjes së kufijve të jashtëm të BE-së, rritjen e rolit të Frontex-it dhe zgjerimin e bashkëpunimit me vendet e treta.
Sipas Plevris, ky bashkëpunim ka ndikim të drejtpërdrejtë në uljen e flukseve migratore. Si shembull, ai përmendi ishujt e Egjeut, ku sipas qeverisë greke mbërritjet kanë rënë me mbi 60% gjatë gjashtëmujorit të parë të vitit 2026.
Shifrat e hyrjeve dhe presioni nga rruga libiane
Të dhënat e fundit të UNHCR tregojnë se deri në fund të korrikut 2026 në Greqi kanë hyrë 23.001 migrantë dhe refugjatë. Prej tyre, 18.569 kanë mbërritur me rrugë detare dhe 4.432 nga kufiri tokësor.
Shifrat janë dukshëm më të ulëta se ato të vitit 2015, kur në Greqi mbërritën mbi 860 mijë persona. Megjithatë, këtë vit rritja më e fortë po vihet re në korridorin nga Libia drejt Kretës dhe Gavdosit, që është kthyer në pikën kryesore të hyrjes. Vetëm në gjashtëmujorin e parë të 2026-ës, në Kretë dhe Gavdos janë regjistruar 8.552 mbërritje.
Lëvizja e Athinës e shtyn edhe një herë debatin evropian drejt masave kufizuese në emër të menaxhimit të krizave migratore.
Mbetet për t’u parë nëse shtetet anëtare do të pranojnë një mekanizëm që prek drejtpërdrejt një nga pikat më të ndjeshme të së drejtës së azilit në BE.