Shtetet e Bashkuara kanë sinjalizuar një fazë të re të operacioneve kundër karteleve të drogës në Amerikën Latine, këtë herë me mundësinë e ndërhyrjeve tokësore në bashkëpunim me aleatë në rajon. Deklarata vjen nga kreu i Pentagonit dhe shoqërohet me një retorikë të ashpër ushtarake, ndërsa kritikët ngrenë dyshime serioze për bazën ligjore dhe provat që justifikojnë këto veprime.
Paralajmërimi nga Panama
Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, e bëri publik qëndrimin gjatë një vizite në Panama, ku tha se Uashingtoni po planifikon të zgjerojë operacionet kundër trafikut të drogës në Amerikën Latine.
Sipas versionit zyrtar amerikan, synimi është ngritja e kapaciteteve operacionale të përbashkëta me vendet partnere, të ngjashme me ato që janë përdorur në goditjet ndaj motoskafeve që SHBA pretendon se shfrytëzohen për trafik droge në Karaibe dhe në lindje të Oqeanit Paqësor.
Taktika ushtarake dhe aleanca rajonale
Hegseth deklaroi se ushtria amerikane do t’i trajtojë kartelet me të njëjtat taktika që janë përdorur kundër ISIS dhe Al-Qaeda, duke e çuar komunikimin zyrtar në një nivel edhe më agresiv.
Në këtë kuadër përmendet edhe aleanca “Mburoja e Amerikave”, e udhëhequr nga administrata e Donald Trump, e cila ka si objektiv të shpallur luftën kundër trafikut të drogës dhe përfshin rreth 20 vende të Amerikës Latine dhe Karaibeve.
Sipas deklarimeve të Hegseth, SHBA po punon me vende si Kolumbia dhe Ekuadori për të luftuar në terren organizata që Uashingtoni i ka klasifikuar si terroriste. Në këtë nismë përfshihen edhe Argjentina, Bolivia, Kili, Hondurasi dhe Peruja, ndërsa Meksika nuk është pjesë e saj.
Bilanci i operacioneve dhe mungesa e provave publike
Që prej shtatorit 2025, forcat amerikane kanë ndërmarrë një fushatë sulmesh ndaj motoskafeve në Detin e Karaibeve dhe në pjesën lindore të Paqësorit. Sipas raportimeve të cituara, të paktën 215 persona janë vrarë gjatë këtyre operacioneve.
Megjithatë, administrata Trump nuk ka bërë publike prova që të vërtetojnë se të gjitha mjetet lundruese të goditura transportonin drogë ose ishin të përfshira në veprimtari të paligjshme. Kjo lë të hapur një debat të fortë mbi proporcionalitetin dhe verifikimin e objektivave të goditura.
Pikëpyetje për ligjshmërinë
Operacionet kanë nxitur reagime nga ekspertë të së drejtës ndërkombëtare, të cilët kanë vënë në dyshim ligjshmërinë e përdorimit të forcës ushtarake kundër personave që, sipas tyre, nuk përbëjnë një kërcënim të drejtpërdrejtë për Shtetet e Bashkuara.
Në këtë sfond, zgjerimi i ndërhyrjeve tokësore rrezikon të thellojë jo vetëm tensionet rajonale, por edhe debatin mbi kufijtë që mund t’i japë vetes një fuqi ushtarake në emër të luftës kundër trafikut të drogës.
Deklaratat e Pentagonit tregojnë se Uashingtoni po e shtyn më tej militarizimin e luftës kundër karteleve në hemisferën perëndimore.
Por përtej retorikës së fortë, çështjet kyçe mbeten të njëjtat: sa të verifikueshme janë objektivat, çfarë prove ekziston për goditjet e deritanishme dhe deri ku mund të shtrihet përdorimi i forcës pa kaluar në shkelje të së drejtës ndërkombëtare.