Çmimi i naftës është rikthyer në qendër të debatit politik, këtë herë me akuza të drejtpërdrejta ndaj qeverisë për mungesë reagimi. Partia Demokratike pretendon se karburanti po tregtohet rreth 229 lekë për litër, një nivel që sipas saj po godet familjet, bizneset dhe sektorin prodhues, ndërsa ekzekutivi nuk po përdor instrumentet fiskalë që ka në dorë.
PD e quan situatën emergjente
Në një deklaratë publike, deputeti i PD-së Eno Bozdo e paraqiti rritjen e çmimit të naftës si një situatë emergjente për ekonominë e vendit. Sipas tij, niveli aktual i çmimit po rëndon jo vetëm buxhetet familjare, por edhe kostot e prodhimit dhe të shërbimeve.
Opozita thotë se nafta po shitet rreth 229 lekë për litër, ose afërsisht 2.5 euro, dhe e përdor këtë shifër për të akuzuar qeverinë se po qëndron pasive përballë një ngarkese që prek drejtpërdrejt tregun dhe konsumin.
Pretendimi për taksa të larta dhe çmim mbi rajonin
Sipas shifrave të cituara nga PD, Shqipëria renditet mes vendeve me çmimin më të lartë të dizelit në rajon dhe mbi mesataren e Bashkimit Evropian. Po sipas këtij versioni, karburanti në Shqipëri është ndjeshëm më i shtrenjtë se në Serbi, Kosovë, Maqedoninë e Veriut, Mal të Zi dhe Bosnje-Hercegovinë.
Në qendër të akuzës është struktura fiskale mbi karburantet. Sipas opozitës, rreth 53% e çmimit final të dizelit përbëhet nga taksa dhe tatime, përfshirë akcizën, taksën e qarkullimit, taksën e karbonit dhe TVSH-në 20%, e cila aplikohet edhe mbi taksat e tjera.
Kërkesa për ndërhyrje të menjëhershme
PD kërkon që qeveria të lehtësojë menjëherë barrën fiskale mbi karburantet. Propozimi i shpallur publikisht është eliminimi i taksës së qarkullimit dhe ulja e përkohshme e akcizës, me argumentin se një kombinim i tillë do ta afronte çmimin e naftës në Shqipëri me mesataren e rajonit.
Opozita pretendon gjithashtu se vende të tjera të rajonit kanë ndërhyrë me masa lehtësuese, si ulje akcizash, reduktim të TVSH-së ose kufizim marzhesh, ndërsa në Shqipëri mungon një reagim i ngjashëm.
Përplasja politike zhvendoset te të ardhurat nga karburantet
Në deklaratën e saj, PD e lidh rritjen e çmimeve edhe me interesin fiskal të qeverisë, duke pretenduar se nga krizat e mëparshme të naftës janë arkëtuar më shumë para në buxhet. Kjo është linja kryesore e sulmit politik: se qytetarët paguajnë më shumë në pompë, ndërsa qeveria nuk heq dorë nga të ardhurat shtesë.
Po ashtu, opozita thotë se nismat e saj ligjore për lehtësimin e barrës mbi karburantet janë rrëzuar në Kuvend me votat e shumicës socialiste, çka e bën debatin jo vetëm ekonomik, por edhe hapur politik.
Debati për çmimin e karburanteve rikthen në vëmendje një pyetje që përsëritet sa herë tregu lëviz lart: sa nga fatura në pompë vjen nga tregu ndërkombëtar dhe sa nga zgjedhjet fiskale të qeverisë.
Për momentin, akuza është e qartë: opozita kërkon ulje taksash dhe ndërhyrje të menjëhershme, ndërsa barra e çmimit vazhdon të bjerë mbi konsumatorët dhe bizneset.