Një plan gjashtëmujor për Gazën, i lidhur me Këshillin e Paqes të Donald Trump, po paraqitet si skemë rimëkëmbjeje me vlerë 2.45 miliardë dollarë. Por përtej shifrës së madhe dhe listës së projekteve, mbeten dy pikëpyetje thelbësore: fondet nuk janë siguruar plotësisht dhe zbatimi varet nga një ekuacion politik e ushtarak që nuk kontrollohet nga hartuesit e planit.
66 projekte dhe një faturë shumë më e madhe në horizont
Sipas Axios, plani përfshin 66 projekte dhe është hartuar gjatë një viti nga Këshilli i Paqes dhe qeveria teknokratike palestineze.
Dokumenti parashikon financime për strehim të përkohshëm, pastrimin e rrënojave dhe eksplozivëve, rehabilitimin e spitaleve, rikthimin e shërbimeve bazë dhe rimëkëmbjen ekonomike.
Në të njëjtën kohë, përmasat reale të dëmit e tejkalojnë ndjeshëm paketën e prezantuar. Vlerësimi i dëmeve materiale në Gaza shkon në rreth 35.2 miliardë dollarë, ndërsa rindërtimi i plotë gjatë dekadës së ardhshme mund të kushtojë afro 71.4 miliardë dollarë.
Si ndahen miliardat e parashikuara
Rreth 1 miliard dollarë janë parashikuar për infrastrukturën. Brenda kësaj shume, 400 milionë dollarë janë llogaritur për strehim të përkohshëm, 275 milionë për pastrimin e rrënojave dhe eksplozivëve dhe 50 milionë për rehabilitimin e spitaleve.
Plani përfshin edhe 400 milionë dollarë për strehimin e palestinezëve të zhvendosur. Sipas versionit të publikuar, Emiratet e Bashkuara Arabe pritet të financojnë edhe projektin “Lagjja Emirate” në Rafah, i cili synon të strehojë rreth 50 mijë persona.
Në paketë përfshihen edhe investime në shëndetësi, arsim dhe teknologji, si sistemi digjital i identifikimit, pagesat elektronike, rrjeti 4G dhe sistemet elektronike për shëndetësinë dhe arsimin.
Pesha e sigurisë në planin e rimëkëmbjes
Një pjesë e konsiderueshme e fondit shkon për sigurinë, çka tregon se rimëkëmbja nuk po konceptohet vetëm si çështje humanitare apo infrastrukturore.
Rreth 275 milionë dollarë janë parashikuar për krijimin e një baze në Rafah për Forcën Ndërkombëtare të Stabilizimit, ndërsa 140 milionë dollarë për rekrutimin dhe trajnimin e një force shumëkombëshe sigurie.
Plani parashikon gjithashtu 120 milionë dollarë për policinë palestineze dhe 20 milionë dollarë për një program që synon nxitjen e dorëzimit të armëve nga grupet e armatosura në Gaza.
Fonde të pambyllura dhe varësi nga zhvillimet politike
Pikërisht këtu shfaqet pengesa kryesore e planit: financimi ende nuk është mbyllur. Deri tani, nuk janë siguruar të gjitha 2.45 miliardë dollarët e nevojshëm.
Edhe nëse fondet gjenden, zbatimi do të varet nga zhvillimet politike dhe nga bashkëpunimi i Izraelit, Hamasit, qeverisë palestineze dhe vendeve donatore.
Në takimin informues pritet të marrin pjesë përfaqësues nga rreth 35 vende. Mes folësve të përmendur janë Jared Kushner dhe i dërguari i Shtëpisë së Bardhë, Steve Witkoff.
Paketa paraqitet si një hap konkret për Gazën, por shifrat tregojnë një hendek të madh mes nevojave reale dhe fondeve të parashikuara.
Pa garanci të plota financiare dhe pa një terren politik më të qëndrueshëm, plani mbetet më shumë një projekt në letër sesa një proces i sigurt rindërtimi.